به گزارش تحریریه، نشریه آمریکایی «نیوزویک» در بررسی پیشنهاد ایران و ۱۰ بند طرح ایران آورده است:

«دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا، طرح صلح ۱۰ بندی جدید ایران را «مبنایی قابل کار برای مذاکره» توصیف کرده است، زیرا او توقف دو هفته‌ای حملات هوایی آمریکا را در حالی که مذاکرات ادامه دارد، اعلام کرد.

در حالی که کاخ سفید می‌گوید مذاکرات «بسیار پیش رفته است»، خواسته‌هایی که توسط رسانه‌های وابسته به دولت ایران، بیان شده است، مستلزم آن است که ایالات متحده از چند موضع نظامی، حقوقی و دیپلماتیک دیرینه خود دست بکشد یا آنها را معکوس کند که پذیرش کامل آنها بسیار نامشخص است.

نیوزویک تفکیک بند به بند پیشنهادات ایران را همراه با ارزیابی احتمال پذیرش آنها توسط واشنگتن گردآوری کرده است و به آن ها از یک تا ۵ امتیاز داده است.

۱. تعهد آمریکا به عدم تجاوز دائمی به ایران

ایران به دنبال تعهد الزام‌آوری است که ایالات متحده هرگز به این کشور حمله نخواهد کرد یا آن را با نیروی نظامی تهدید نخواهد کرد.

ایالات متحده به طور تاریخی از توافقات دائمی عدم تجاوز با کشورهای متخاصم اجتناب کرده است، زیرا این توافقات بازدارندگی و انعطاف‌پذیری نظامی را محدود می‌کنند و در عوض بر دکترین‌های بازدارنده که آزادی عمل نظامی را حفظ می‌کنند، اولویت می‌دهند.

چنین تعهداتی به ویژه در خاورمیانه غیرمحتمل است، جایی که رؤسای جمهور ایالات متحده به طور مداوم بر نگه داشتن «تمام گزینه‌ها روی میز» اصرار دارند.

قابلیت اجرا: 1 از 5 (20درصد)

۲. شناسایی کنترل ایران بر تنگه هرمز

طرح ایران خواستار پذیرش اقتدار ایران بر تنگه، یک آبراه حیاتی است که حدود یک پنجم محموله‌های نفتی جهانی در زمان صلح از آن عبور می‌کند.

واشنگتن مدت‌هاست که این تنگه را یک آبراه بین‌المللی تلقی کرده و بارها عملیات آزادی ناوبری را برای به چالش کشیدن ادعاهای ایران مبنی بر کنترل آن انجام داده است.

تأیید رسمی ایالات متحده بر حاکمیت ایران بر این گذرگاه، به طور مستقیم با چند دهه‌ دکترین نیروی دریایی ایالات متحده در تضاد خواهد بود.

قابلیت اجرا: 1 از 5 (20درصد)

۳. پذیرش صریح برنامه غنی‌سازی اورانیوم ایران از سوی ایالات متحده

ایران خواهان آن است که واشنگتن رسماً حق غنی‌سازی اورانیوم در خاک خود را به رسمیت بشناسد. غنی‌سازی همواره نگرانی اصلی ایالات متحده و اسرائیل در مذاکرات با ایران بوده است.

در حالی که توافقات گذشته غنی‌سازی محدود را تحت نظارت دقیق تحمل می‌کردند، پذیرش صریح - به ویژه در بحبوحه درگیری جاری - نشان‌دهنده انحراف قابل توجهی از سیاست های ایالات متحده خواهد بود.

قابلیت اجرا: 1 از 5 (20درصد)

۴. لغو تمام تحریم‌های اولیه ایالات متحده

تحریم‌های اولیه، نهادهای آمریکایی را از انجام تجارت با ایران منع می‌کنند و ستون فقرات فشار اقتصادی واشنگتن را تشکیل می‌دهند.

در حالی که لغو تحریم‌ها در مذاکرات گذشته مطرح شده است، لغو کامل تمام تحریم‌های اولیه بدون سازوکارهای انطباق قابل اجرا، اهرم فشار ایالات متحده را به شدت تضعیف خواهد کرد.

این امر پذیرش کامل را نامحتمل می‌سازد، هرچند لغو بخشی از آن به عنوان بخشی از یک توافق گسترده‌تر قابل تصور است.

قابلیت اجرا: 2 از 5 (40درصد)

۵. لغو تمام تحریم‌های ثانویه

تحریم‌های ثانویه، شرکت‌ها و دولت‌های خارجی را به دلیل تعامل با ایران جریمه می‌کنند و آنها را به ابزاری قدرتمندتر از تحریم‌های اولیه تبدیل می‌کنند.

حذف این تحریم ها، ایران را به بازارهای جهانی باز می‌گرداند و نفوذ ایالات متحده بر سیاست متحدان را کاهش می‌دهد - اقدامی که واشنگتن به طور تاریخی تنها تحت توافقات هسته‌ای با شرایط دقیق انجام داده است.

قابلیت اجرا: 1 از 5 (20درصد)

۶. پایان دادن به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد علیه ایران

ایران خواستار پایان دادن به تمام اقدامات شورای امنیت سازمان ملل متحد مربوط به فعالیت‌های هسته‌ای و نظامی خود است.

ایالات متحده نمی‌تواند به طور یکجانبه چنین قطعنامه‌هایی را پایان دهد و به طور سنتی از سازوکارهای چندجانبه برای مهار تهران حمایت کرده است.

دستیابی به این امر مستلزم اجماع در میان اعضای دائم شورا خواهد بود و این امر را در کوتاه‌مدت از نظر دیپلماتیک غیرواقع‌بینانه می‌سازد.

قابلیت اجرا: 1 از 5 (20درصد)

۷. پایان دادن به تمام قطعنامه‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و اقدامات نظارت هسته‌ای

پیشنهاد ایران همچنین خواستار حذف قطعنامه‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) است که فعالیت‌های هسته‌ای ایران را مورد انتقاد قرار می‌دهد.

حمایت ایالات متحده از نظارت قوی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، عنصر اصلی سیاست جهانی عدم اشاعه است.

واشنگتن به طور مداوم بازرسی‌ها را غیرقابل مذاکره چارچوب‌بندی کرده است، که این خواسته را اساساً با اهداف ایالات متحده ناسازگار می‌سازد.

قابلیت اجرا: 1 از 5 (20درصد)

۸. پرداخت غرامت آمریکا برای خسارات جنگی

ایران به دنبال غرامت برای خسارات وارده در طول درگیری است. ایالات متحده به دولت‌های متخاصم برای خسارات جنگی غرامت نمی‌پردازد، به خصوص در مواردی که مسئولیت و قانونی بودن مورد مناقشه است.

چنین پرداخت‌هایی با مقاومت سیاسی و حقوقی غالب در داخل کشور روبرو خواهد شد.

قابلیت اجرا: 1 از 5 (20درصد)

۹. خروج نیروهای رزمی آمریکا از خاورمیانه

ایران خواستار خروج نظامی آمریکا از منطقه است.

در حالی که واشنگتن به طور دوره‌ای استقرار نیروها را کاهش می‌دهد، خروج به عنوان بخشی از امتیاز به تهران با تعهدات امنیتی به متحدان و استراتژی منطقه‌ای دیرینه در تضاد خواهد بود.

قابلیت اجرا: 2 از 5 (40درصد)

۱۰. آتش‌بس جامع منطقه‌ای، از جمله درگیری‌های اسرائیل و حزب‌الله

ایران خواستار آتش‌بس در تمام جبهه‌های مرتبط، از جمله بین اسرائیل و حزب‌الله است.

ایالات متحده به نمایندگی از اسرائیل، برای آتش‌بس مذاکره نمی‌کند و مقامات اسرائیلی پیش از این هشدار داده‌اند که موضع فعلی شامل لبنان نمی‌شود.

پیوند دادن درگیری‌های جداگانه به یک توافق واحد، انعطاف‌پذیری ایالات متحده را محدود می‌کند و با موانع سیاسی فوری روبرو است.

قابلیت اجرا: 2 از 5 (40درصد)

چه اتفاقی در ادامه می‌افتد؟

مذاکره‌کنندگان ایالات متحده و ایران از پنجره آتش‌بس دو هفته‌ای استفاده خواهند کرد تا بسنجند آیا می‌توان برخی از مفاد پیشنهاد را به یک توافق محدودتر و قابل اجرا تبدیل کرد.

اگر مذاکرات شکست بخورد یا تنگه هرمز دوباره بسته شود، واشنگتن سیگنال داده است که اقدام نظامی می‌تواند به سرعت از سر گرفته شود.

پایان/