به گزارش تحریریه، گزارش تازه نشریه نیوزویک از پیامدهای ۱۰۰ روز نخست جنگ علیه ایران، تصویری از یکی از پرهزینهترین و گستردهترین درگیریهای نظامی دهههای اخیر ارائه میدهد؛ جنگی که علاوه بر خسارتهای انسانی و نظامی، بازار جهانی انرژی، بودجه دفاعی آمریکا و امنیت منطقه خاورمیانه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
بر اساس این گزارش، اگرچه از آغاز جنگ تاکنون ۶۱ روز در وضعیت آتشبس نسبی سپری شده و تنها ۳۹ روز درگیری مستقیم میان آمریکا، اسرائیل و ایران ادامه داشته است، اما آثار اقتصادی و امنیتی این بحران همچنان در حال گسترش است.
هزینههای نظامی سرسامآور
یکی از مهمترین یافتههای گزارش، رشد بیسابقه هزینههای نظامی آمریکا در جریان این جنگ است. پنتاگون تا اواسط ماه مه هزینه مستقیم جنگ را ۲۹ میلیارد دلار برآورد کرده؛ رقمی که نسبت به برآوردهای اولیه چهار میلیارد دلار افزایش یافته است.
با این حال کارشناسان معتقدند هزینه واقعی این جنگ بسیار بیشتر خواهد بود. لیندا بیلمز، استاد مالیه عمومی دانشگاه هاروارد، تخمین زده است که با احتساب هزینههای بلندمدت، از جمله بازسازی پایگاههای آسیبدیده و رسیدگی به نیروهای نظامی، مجموع هزینه جنگ میتواند در نهایت به یک تریلیون دلار برسد.
در واکنش به کاهش ذخایر تسلیحاتی، پنتاگون درخواست بودجهای ۱.۵ تریلیون دلاری برای سال مالی ۲۰۲۷ ارائه کرده که ۴۲ درصد بیشتر از سطح فعلی است. بیش از نیمی از این بودجه قرار است صرف خرید موشک، هواپیما، تانک و شناورهای نظامی شود.
مصرف بیسابقه موشکهای تاماهاوک
جنگ ایران رکورد استفاده از موشکهای کروز تاماهاوک را در تاریخ عملیاتهای نظامی آمریکا شکسته است. بر اساس گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، بیش از هزار موشک تاماهاوک در این جنگ شلیک شده است.
هر فروند از این موشکها حدود ۲.۶ میلیون دلار قیمت دارد و کارشناسان هشدار میدهند که بازسازی ذخایر مصرفشده سالها زمان خواهد برد.
به گفته مارک کانسیان، تحلیلگر نظامی، آمریکا حدود ۳۰ درصد از ذخایر پیش از جنگ خود را مصرف کرده و بازگشت به سطح قبلی حداقل چهار سال طول خواهد کشید.
این نگرانی به ویژه در ارتباط با رقابت راهبردی واشنگتن و پکن اهمیت دارد؛ زیرا نیروی دریایی آمریکا برای عملیات احتمالی در غرب اقیانوس آرام وابستگی زیادی به این موشکهای دوربرد دارد.
خسارات گسترده نظامی
بر اساس دادههای گروه ACLED، آمریکا و اسرائیل بیش از ۳۱۴۵ حمله علیه اهدافی در ایران انجام دادهاند. در مقابل، ایران نیز ۱۷۲۶ حمله تلافیجویانه ثبت کرده است.
در این میان، تهران بیشترین حجم حملات را متحمل شده است. همچنین گزارش سرویس پژوهش کنگره آمریکا از نابودی یا آسیب دیدن ۴۲ فروند هواگرد آمریکایی خبر میدهد که شامل پهپادهای MQ-۹، جنگندههای F-۱۵E و هواپیماهای هشدار زودهنگام و سوخترسان است.
بحران انسانی در ایران
به گفته کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، در هفتههای نخست جنگ حدود یک میلیون خانوار ایرانی معادل ۳.۲ میلیون نفر آواره شدهاند.
مقامهای بهداشتی ایران شمار کشتهشدگان (شهدا) حملات آمریکا و اسرائیل را ۳۴۶۸ نفر و تعداد مجروحان را بیش از ۲۶ هزار نفر اعلام کردهاند. در مقابل، یک نهاد حقوق بشری مستقر در آمریکا تعداد کشتهها را بیش از ۳۶۰۰ نفر برآورد کرده که تقریباً نیمی از آنان غیرنظامی بودهاند.
در یکی از مرگبارترین حوادث جنگ، حمله به یک مدرسه دخترانه در میناب به جان باختن ۱۵۶ غیرنظامی از جمله ۱۲۰ دانشآموز منجر شد. گزارشهای مستقل احتمال استفاده از موشکهای تاماهاوک در این حمله را مطرح کردهاند.
تلفات در اسرائیل و نیروهای آمریکایی
هرچند تردیدهای بسیاری در مورد آمار منتشر شده وجود دارد اما بر اساس داده های منتشرشده از سوی مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، جنگ تاکنون ۵۰ کشته و ۸۹۲۳ مجروح در اسرائیل بر جای گذاشته است.
آمریکا نیز اگرچه نیروی زمینی به ایران اعزام نکرده، اما دستکم ۱۳ نظامی خود را از دست داده است. بخشی از این تلفات در حملات به تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه و بخشی دیگر در حوادث مرتبط با عملیات نظامی رخ داده است.
جبهه دوم؛ جنگ لبنان
همزمان با درگیری ایران و آمریکا، جبهه لبنان نیز همچنان فعال باقی مانده است. بر اساس دادههای مؤسسه مطالعه جنگ، اسرائیل تا اوایل ژوئن بیش از ۳۴۰۰ حمله در لبنان انجام داده و حزبالله نیز با ۱۶۳۴ حمله پاسخ داده است.
وزارت بهداشت لبنان اعلام کرده از زمان ازسرگیری درگیریها بیش از ۳۵۰۰ نفر کشته شدهاند. ارتش اسرائیل نیز مدعی است حدود دو هزار نیروی حزبالله در این نبردها جان باختهاند.
حملات ۸ آوریل به عنوان مرگبارترین روز جنگ لبنان ثبت شده و در آن بین ۲۵۰ تا ۳۵۷ نفر در یک روز کشته شدهاند.
گسترش بحران به منطقه
یکی از مهمترین پیامدهای جنگ، سرایت دامنه آن به خارج از مرزهای ایران و اسرائیل بوده است. بر اساس گزارش نیوزویک، جنگ تاکنون دستکم ۱۶ کشور و قلمرو را به صورت مستقیم یا غیرمستقیم درگیر کرده است؛ از جمله عراق، سوریه، لبنان، اردن، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت، ترکیه و جمهوری آذربایجان.
همچنین نزدیک به ۲۰۰ شهروند کشورهای غیر درگیر نیز در جریان حملات و تبعات جنگ جان خود را از دست دادهاند.
پیامدهای جهانی
تحلیلگران معتقدند پیامدهای این جنگ تنها به میدانهای نبرد محدود نمانده است. افزایش هزینههای نظامی، کاهش ذخایر تسلیحاتی آمریکا، بحران انسانی در ایران و لبنان و گسترش ناامنی در خاورمیانه، همگی نشانههایی از بحرانی هستند که میتواند برای سالها بر معادلات سیاسی و امنیتی جهان تأثیر بگذارد.
گزارش نیوزویک در نهایت نتیجه میگیرد که اگرچه تبادل گسترده آتش متوقف شده است، اما هزینههای اقتصادی، نظامی و انسانی جنگ همچنان رو به افزایش است و چشمانداز دستیابی به یک صلح پایدار همچنان نامشخص به نظر میرسد.
پایان/
نظر شما