به گزارش تحریریه، تارنمای «المانیتور» در تحلیل تحولات تنگه هرمز و باب المندب و ارتباط این دو آبراه استراتژیک آورده است: روزگذشته حوثی‌های یمن،(انصارالله) متحد ایران اعلام کردند که محاصره دریایی عربستان سعودی را اعمال خواهند کرد؛ این اقدام بازار جهانی انرژی را که پیش از این با بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران به شدت محدود شده بود، بیشتر تحت فشار قرار می‌دهد.

چرا این موضوع اهمیت دارد و چه معنایی برای جنگ ایران و بحران جهانی انرژی دارد:

مشخص نیست که حوثی‌ها چگونه محاصره دریایی عربستان سعودی، همسایه شمالی خود در امتداد سواحل دریای سرخ، را اجرا خواهند کرد یا اینکه آیا این اقدام شامل بازگشت به حملات به کشتیرانی خواهد شد.

یمن در تنگه باب‌المندب – دروازه جنوبی دریای سرخ – قرار دارد و بستن آن جبهه جدیدی را در بحران انرژی و درگیری کلی ایران با ایالات متحده باز خواهد کرد.

با توجه به اینکه هرمز قبلاً مختل شده است، دریای سرخ به یک مسیر جایگزین حیاتی برای نفت خلیج فارس و سایر محصولات تبدیل شده است. اختلال جدی به این معناست که هر دو مسیر اصلی صادرات نفت خاورمیانه به طور همزمان بسته می‌شوند.

محاصره جزئی تنگه هرمز توسط ایران پس از حمله اسرائیل و ایالات متحده به آن در ۲۸ فوریه، بیشتر صادرات نفت و سایر محصولات از خلیج فارس را مختل کرد، قیمت‌ها را افزایش داد و شوک جهانی انرژی را به همراه داشت.

عربستان سعودی با تغییر مسیر بیش از ۷۰ درصد از صادرات روزانه عادی نفت خام خود به بندر ینبع در دریای سرخ واکنش نشان داد. کشتی‌های از ینبع که به سمت اروپا می‌روند، از طریق کانال سوئز به شمال می‌روند. آنهایی که به سمت آسیا می‌روند، از طریق باب‌المندب به جنوب می‌روند.

بر اساس داده‌های کپلر (Kpler) و سیگنال اوشن (Signal Ocean)، محموله‌های از ینبع در هفته‌های اخیر به طور متوسط ۴ میلیون بشکه در روز بوده است که نسبت به حدود ۹۷۳,۰۰۰ بشکه در روز در سال گذشته افزایش داشته است.

بر اساس داده‌های کپلر، کل حجم نفت عبوری از باب‌المندب در ماه ژوئن به ۷.۴ میلیون بشکه در روز رسید که حدود ۷ درصد از تولید جهانی نفت است و نسبت به ۴.۲ میلیون بشکه در روز در سال گذشته افزایش یافته است.

این امر به عنوان یک راه نجات برای بازار انرژی عمل کرده و به پایین نگه داشتن قیمت‌های جهانی نفت کمک کرده است. رویترز هفته گذشته گزارش داد که عربستان سعودی در حال بررسی گسترش خط لوله نفت خام خود به سواحل دریای سرخ است.

هنگامی که حوثی‌ها در نوامبر ۲۰۲۳ حملاتی را به کشتیرانی در دریای سرخ آغاز کردند، صادرات نفت خلیج فارس آزادانه جریان داشت.

حوثی‌ها به عنوان یک جنبش نظامی، سیاسی و مذهبی در شمال یمن در دهه ۱۹۹۰ ظهور کردند و جنگ‌های چریکی را علیه دولت در صنعا به راه انداختند. آنها بیش از یک دهه است که در جنگ داخلی علیه دولت مورد حمایت عربستان سعودی و به رسمیت شناخته شده بین‌المللی هستند و با موشک و پهپاد به همسایگان خلیج فارس حمله کرده‌اند.

با این حال، آتش‌بس سال ۲۰۲۲ بین طرف‌های درگیر در کشور تا هفته گذشته تا حد زیادی برقرار بود، زمانی که دولت به رسمیت شناخته شده بین‌المللی یمن اعلام کرد که برای جلوگیری از فرود یک هواپیمای ایرانی، فرودگاه صنعا را هدف قرار داده است.

حوثی‌ها عربستان سعودی را مسئول دانستند و در پاسخ موشک‌هایی را به فرودگاه ابها در جنوب غربی کوهستانی این پادشاهی شلیک کردند.

محمد الفرح، یکی از مقامات ارشد حوثی و عضو دفتر سیاسی، سپس در مصاحبه‌ای با وب‌سایت پرس تی‌وی (Press TV) ایران هشدار داد که اگر وضعیت تشدید شود، باب‌المندب بسته خواهد شد.

ایران از حوثی‌ها به عنوان بخشی از «محور مقاومت» منطقه‌ای خود، که شامل حزب‌الله لبنان و شبه‌نظامیان شیعه عراقی می‌شود، حمایت می‌کند، اگرچه روابط آن با جنبش یمنی کمتر از سایر گروه‌ها واضح است.

حوثی‌ها رهبر عالی ایران را به عنوان مرجع نهایی مذهبی خود به همان شکلی که حزب‌الله و گروه‌های عراقی انجام می‌دهند، به رسمیت نمی‌شناسند. انگیزه‌های آنها عمدتاً داخلی است، اگرچه این گروه از نظر ایدئولوژیک با ایران همسو است.

ایالات متحده می‌گوید ایران با کمک حزب‌الله، حوثی‌ها را مسلح، تأمین مالی و آموزش داده است. حوثی‌ها منکر این هستند که عامل نیابتی ایران هستند و می‌گویند که سلاح‌های خود را توسعه می‌دهند. مشخص نیست که موضع این گروه در مورد باب‌المندب و دریای سرخ تا چه حد ناشی از اولویت‌های استراتژیک خودشان است یا به نمایندگی از ایران اتخاذ می‌شود.

پس از حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و کارزار ویرانگر اسرائیل در غزه، حوثی‌ها شروع به شلیک به اسرائیل و کشتیرانی در دریای سرخ کردند و گفتند که این کار را در حمایت از فلسطینی‌ها انجام می‌دهند.

این حملات به شدت کشتیرانی جهانی را مختل کرد و شرکت‌های بزرگ مانند مرسک (Maersk) و هاپاگ-لوید (Hapag-Lloyd) را وادار کرد تا مسیر خود را از طریق آفریقا تغییر دهند – مسیری بسیار طولانی‌تر و پرهزینه‌تر.

ترافیک دریای سرخ از آن زمان بهبود نیافته است، به طوری که داده‌های سازمان کانال سوئز نشان می‌دهد که ترافیک از طریق کانال سوئز در سال ۲۰۲۵ نسبت به سطوح سال ۲۰۲۳، ۵۲ درصد کاهش یافته و به پایین‌ترین حد خود در حداقل ۵۰ سال گذشته رسیده است.

یک مأموریت تحت رهبری ایالات متحده برای بازگرداندن ناوبری آزاد در دریای سرخ شامل حملات مکرر به اهداف حوثی و یک کارزار دفاعی بود اما برخی از حملات حوثی‌ها تا تابستان گذشته ادامه یافت و تنها با آتش‌بس غزه در ماه اکتبر به طور کامل پایان یافت.

ماه گذشته حوثی‌ها اعلام کردند که پس از از سرگیری حملات نظامی اسرائیل به ایران، کشتی‌های مرتبط با اسرائیل را از دریای سرخ ممنوع خواهند کرد.

با این حال، این تهدید هرگز عملی نشد و گروه‌های کشتیرانی مرسک و هاپاگ-لوید در حال از سرگیری برخی از مسیرهای دریای سرخ هستند که در طول حملات حوثی‌ها در سال گذشته آنها را رها کرده بودند، این ماه مرسک اعلام کرد.

در حالی که حزب‌الله و گروه‌های عراقی با شلیک موشک و پهپاد پس از اولین حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران، زودتر به جنگ پیوستند، حوثی‌ها نسبتاً آرام بودند.

عبدالملک الحوثی، رهبر این گروه، در ۵ مارس گفت «انگشتان ما در هر لحظه که تحولات ایجاب کند، روی ماشه است.»

فرماندهان ایرانی بارها هشدار داده‌اند که حوثی‌ها می‌توانند به جنگ بپیوندند. فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران هم در ۱ ژوئن گفت که آنها می‌توانند دریای سرخ را خفه کنند.

این وضعیت اکنون ممکن است با اعلام محاصره آنها در روز دوشنبه علیه آنچه آنها عربستان سعودی «جنایتکار» نامیدند، در تلافی آنچه آنها محاصره بنادر و فرودگاه‌های خود توسط این پادشاهی، از جمله با حمله هفته گذشته، نامیدند، تغییر کرده باشد.

پایان/