در یک بررسی اطلاعاتی عمیق از اعلان‌های هوانوردی (NOTAM) صادرشده از سوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران طی ۲۴ ساعت گذشته، مشخص می‌شود که تهران صرفاً در حال اجرای تمرینات معمول نیست. نقشه حریم هوایی ایران به‌روشنی بیانگر اتخاذ یک «وضعیت دفاعی پیش‌دستانه» (Pre-emptive Defensive Posture) در انتظار حمله‌ای هوایی یا موشکی قریب‌الوقوع از سوی اسرائیل یا ایالات متحده است.

داده‌های فنی بسیار فراتر از بیانیه‌های سیاسی سخن می‌گویند و شواهد زیر مستقیماً از قلب حریم هوایی ایران استخراج شده‌اند:

۱. فعال‌سازی «سپر الکترونیکی»: اخلال عمدی در سامانه GPS

مهم‌ترین و خطرناک‌ترین مورد، نوتام شماره A2776/25 است که نسبت به «اختلال یا کاهش احتمالی عملکرد سامانه موقعیت‌یابی جهانی (GPS) در محدوده تهران» هشدار می‌دهد.

تحلیل ژئوپولیتیک: این موضوع یک نقص فنی نیست، بلکه یک اقدام کلاسیک نظامی تحت عنوان «جنگ الکترونیک دفاعی» به شمار می‌رود. ایران در پی کور کردن موشک‌های کروز و بمب‌های هدایت‌شونده دقیق (JDAM) وابسته به GPS است؛ اقدامی که معمولاً نخستین نشانه آمادگی یک کشور برای مواجهه با حمله هوایی قریب‌الوقوع محسوب می‌شود.

۲. «پاکسازی» آسمان غرب و جنوب: آمادگی برای رهگیری

اطلاعیه‌ها از فعالیتی بی‌سابقه در تاریخ ۶ ژانویه ۲۰۲۶ (سری نوتام‌های A0025 تا A0041) در مناطق مشخصی از جنوب کشور _در مجاورت تنگه هرمز و خلیج فارس_ و همچنین در نواحی غربی حکایت دارند.

تحلیل: مختصات این مناطق با نقاط حساس دفاع هوایی تطابق دارد. مسدودسازی این فضاها و اجازه انجام شلیک تا ارتفاع ۲۰ هزار پا بیانگر استقرار سامانه‌های پدافند هوایی کوتاه‌برد و میان‌برد برای حفاظت از تأسیسات حیاتی _و احتمالاً هسته‌ای_ در برابر پهپادها یا موشک‌های ارتفاع‌پایین است.

۳. بستن ارتفاعات «نزدیک به فضا»:

نشانه آماده‌سازی برای موشک‌های بالستیک

نوتام شماره A0049/26 صادرشده در تاریخ امروز، منطقه‌ای در غرب کشور نزدیک مرز عراق را از تاریخ ۱۱ ژانویه تا ارتفاع ۴۰ هزار پا (FL400) مسدود می‌کند.

تحلیل: این ارتفاع معمولاً ویژه پروازهای تجاری است. ممنوعیت تردد در آن تنها یک معنا دارد: ایجاد کریدورهای لازم برای پرتاب موشک‌های بالستیک یا به‌کارگیری سامانه‌های پدافند هوایی دوربرد نظیر S-300 یا «باور_۳۷۳».

منطقه غربی، خط دفاع نخست در برابر هرگونه حمله احتمالی از سوی اسرائیل از مسیر آسمان عراق محسوب می‌شود.

۴. نظامی‌سازی کامل آسمان: تعلیق پروازهای غیرنظامی سبک

نوتام B0825/25 کلیه پروازهای دیداری (VFR) و پروازهای خصوصی را به حالت تعلیق درآورده است.

تحلیل: ایران به‌دنبال ایجاد «آسمانی پاک» است؛ به‌گونه‌ای که هیچ‌گونه ابهامی در سامانه‌های راداری پدافند هوایی باقی نماند و هر هدفی که خارج از کریدورهای از پیش تعریف‌شده باشد، فوراً به‌عنوان «هدف متخاصم» تلقی و منهدم شود. این وضعیت یادآور شرایط پیش از ساقط شدن هواپیمای اوکراینی در سال ۲۰۲۰ است.

۵. بستن «کریدورهای فرار»: کنترل کامل جریان پروازی

مسدودسازی مسیرهای بین‌المللی مانند N39 و G208 و اجبار پروازهای تجاری به حرکت در کریدورهایی بسیار محدود.

تحلیل: این اقدام در چارچوب راهبرد «کانال‌های امن» صورت می‌گیرد؛ بدین معنا که ترافیک غیرنظامی به مسیرهای مشخص و دور از سکوی پرتاب موشک‌ها هدایت می‌شود تا نیروهای نظامی بتوانند بدون خطر برخورد با هواپیماهای مسافربری با هر تهدید هوایی درگیر شوند و همزمان در سایر مناطق از پوشش ترافیک غیرنظامی به‌عنوان سپر غیرمستقیم بهره گیرند.

جمع‌بندی

آنچه در مجموعه نوتام‌های اخیر مشاهده می‌شود، یک رزمایش عادی نیست، بلکه نشانه‌های آشکار از اجرای «طرح اضطراری جنگ» است. نظام ایران از منظر فنی چنان رفتار می‌کند که گویی حمله‌ای طی ساعات یا روزهای آینده قطعی است. هم‌زمانی اخلال در GPS، فعال‌سازی مناطق آتش در جنوب (برای حفاظت از تنگه هرمز) و غرب کشور (برای مقابله با حمله احتمالی اسرائیل) نشان می‌دهد که تهران تهدیدهای آمریکا و اسرائیل را در بالاترین سطح جدی تلقی کرده و احتمالاً در مراحل پایانی استقرار سامانه‌های بازدارندگی موشکی قرار دارد.

*طلال نحله: کارشناس و تحلیلگر لبنانی

پایان/