به گزارش تحریریه، نیوزویک در تحلیل خود افزود: با تشدید تنش‌ها، فرصت برای جلوگیری از درگیری‌های بیشتر در خاورمیانه و فراتر از آن در حال کاهش است. نگرانی‌ها در مورد اینکه ایران ممکن است سلاح‌های هسته‌ای توسعه دهد، به احتمال زیاد از طریق جنگ حل نخواهد شد. هر راه‌حلی پایدار باید از طریق معاهدات، دیپلماسی و بازرسی‌های تقویت‌شده حاصل شود—نه از طریق زور. چارچوب قانونی در حال حاضر وجود دارد، اما نیاز به تقویت دارد.

معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نظم هسته‌ای جهانی را تنظیم می‌کند. کنفرانس بازنگری بعدیNPT در اواخر این ماه در سازمان ملل در نیویورک برگزار می‌شود و این موضوع اهمیت بالایی دارد.

NPT بر اساس یک توافق بزرگ استوار است: کشورهایی که سلاح هسته‌ای ندارند، در ازای اینکه پنج کشور دارای سلاح هسته‌ای در معاهده—آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین و روسیه—به‌طور نیک‌خواهانه در تلاش برای پایان دادن به رقابت تسلیحاتی هسته‌ای و دستیابی به خلع سلاح هسته‌ای کار کنند، توافق می‌کنند که سلاح‌های هسته‌ای را توسعه ندهند. ماده چهار NPT به‌صراحت حق «غیرقابل انکار» کشورهای طرف معاهده را برای تحقیق، توسعه و استفاده از انرژی هسته‌ای برای مقاصد غیرنظامی و «تعویض کامل» اطلاعات و فناوری بین کشورهای دارای سلاح هسته‌ای و کشورهایی که چنین سلاحی ندارند، تأکید می‌کند.

این مفاد الزام‌آور هستند. تقریباً همه کشورهای جهان، از جمله ایران و ایالات متحده، NPT را به‌عنوان قانون کشورهای خود تصویب کرده‌اند. تنها چهار کشور—اسرائیل، هند، پاکستان و کره شمالی—در خارج از آن قرار دارند.

در طول مذاکرات ناموفق در اسلام‌آباد، آمریکا خواستار پذیرش یک تعلیق ۲۰ ساله بر غنی‌سازی اورانیوم از سوی ایران برای هر مقصودی، از جمله مقاصد صلح‌آمیز، و صادرات ذخایر اورانیوم آن شد. این خواسته واشنگتن با تضمین واضح NPT در مورد حق داشتن یک برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز در تناقض است.

در عین حال، این معاهده نیاز به محدودیت‌های قانونی سخت‌گیرانه تحت نظارت دقیق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دارد تا از توسعه مواد شکاف‌پذیری که می‌تواند در سلاح هسته‌ای استفاده شود جلوگیری کند. آن محدودیت‌ها می‌تواند و باید بسیار شدیدتر شود، و نه فقط برای ایران. به‌جای اینکه ایران به‌تنهایی مورد هدف قرار گیرد، «حفاظت‌های» تقویت‌شده باید به‌طور جهانی اعمال شود، تا دیگر کشورها به تولید سلاح‌های هسته‌ای مبادرت نکنند.

عملکرد گذشته ایران نگرانی‌هایی را به‌وجود آورده است. اوایل دهه ۲۰۰۰ افشای فعالیت‌های هسته‌ای پنهانی آن، اعتماد را تضعیف کرده و شک و تردیدهای را به‌وجود آورده است که هدف آن صلح‌آمیز نیست، و بحران فعلی را که هنوز در حال شکل‌گیری است، به‌وجود آورد. ایران این تردیدها را رد می‌کند و به دلایل غرور ملی و نیز سیاست و موضع‌گیری استراتژیک، به‌نظر می‌آید که به‌طور کامل از مسیر گذشته‌اش صرف‌نظر نمی‌کند.

بنابراین دو دسته از واقعیت‌ها و منافع وجود دارد: نگرانی در مورد اینکه ایران در حال تعجیل برای دستیابی به سلاح هسته‌ای است در مقابل تأکید ایران بر اینکه برنامه هسته‌ای‌اش صلح‌آمیز است.

این دو موضوع به‌طور کامل متفاوت هستند، اما راهی برای پل زدن بین آن‌ها وجود دارد که همان«تقویت NPT» است.

با توجه به شرایط و هدف‌های معاهده، می‌توان یک رژیم بازرسی و تأیید قوی‌تر و مداخله‌گرانه، هرجا/هرزمان برای غنی‌سازی اورانیوم ایجاد کرد. این می‌تواند به نحوی طراحی شود که نه‌تنها شامل ایران بلکه به‌طور یکسان برای تمام کشورهای غیرهسته‌ای در NPT باشد. در عین حال، ایالات متحده می‌تواند آمادگی‌ خود را برای احیای روند خلع سلاح در میان کشورهای دارای سلاح هسته‌ای که در هسته این معاهده قرار دارد، نشان دهد.

این اقدامات فقط ایده های نظری نیستند. در مورد خلع سلاح، پیشینه‌های زیادی وجود دارد: از زمان پایان جنگ سرد، کشورهای دارای سلاح هسته‌ای بیش از ۸۰ درصد از زرادخانه‌های خود کاسته‌اند. این یک دستاورد قابل توجه، و شاید کمتر شناخته‌شده است، هرچند که در حال حاضر تحت تأثیر مدرنیزاسیون و گسترش زرادخانه‌های هسته‌ای قرار دارد.

در زمینه تقویت رژیم بازرسی، یک مدل عملی برای موفقیت در کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی وجود دارد، که بازرسی‌های چالشی را بر اساس هر زمان/هر مکان مجاز می‌سازد. یک مکانیزم مشابه می‌تواند برای غنی‌سازی اورانیوم توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تقویت‌شده اجرا شود.

در چنین چارچوبی، ایران حق خود را در غنی‌سازی اورانیوم حفظ می‌کند. در عوض، این کشور باید شدیدترین رژیم بازرسی که تا به حال طراحی شده را بپذیرد—نه به‌عنوان مجازات، بلکه به‌عنوان بخشی از یک استاندارد جدید و مؤثر جهانی.

این می‌تواند بحران کنونی را به کاهش تهدید جهانی تبدیل کند که به نفع همه خواهد بود. ایران وجهه‌اش را از دست نخواهد داد. ایالات متحده به‌عنوان کشوری که برای ایمن‌تر کردن جهان تلاش کرده، با تقویت سیستم بین‌المللی و حاکمیت قانون شناخته خواهد شد.

جنگ گسترده با ایران این اهداف را محقق نخواهد کرد. این امر به افزایش خشونت، هرج و مرج و احتمال گسترش تسلیحات منجر خواهد شد. متحدان اروپایی، چین و بیشتر سایر کشورهای جهان می‌خواهند پیش از گسترش این درگیری، راه حلی بیابند.

قانون راه بهتری نسبت به جنگ ارائه می‌دهد. NPT همچنان ابزار قانونی مرکزی نظم هسته‌ای است. اکنون وظیفه ما این است که از آن به‌طور خلاقانه، سخت‌گیرانه و جهانی استفاده کنیم.

راه خروج از جنگ نه از طریق سلطه، بلکه از طریق تأیید تقویت‌شده و احترام به قواعدی است که ما را اداره می‌کند. همانطور که رئیس‌جمهور ریگان گفت: «به اعتماد کردن ادامه دهید، اما بازرسی کنید.»

این مسیر همچنان باز است. از فرصت استفاده کنید.

*متن فوق ترجمه گزارش تحلیلی نیوزویک است.

پایان/