به گزارش تحریریه، «جفری ساکس» مشاور ارشد سابق سازمان ملل و استاد دانشگاه کلمبیا در گفت وگو با شبکه سی ان بی سی تصریح کرد: چند هفته است که می‌گویم درگیری ایران و آمریکا می‌تواند بدون هیچ توافق رسمی پایان یابد. آمریکا اشتباه بزرگی مرتکب شد که جنگ به راه انداخت. این جنگ بر پایه یک تصور کاملاً توهم‌آمیز بنا شده بود؛ اینکه فقط یک روز طول می‌کشد، آمریکا رهبری ایران را حذف می‌کند و رهبران مورد نظر خود را بر سر کار می‌آورد.

تصورشان چیزی شبیه کاری بود که در ونزوئلا تلاش کرد انجام دهد، اما ایران ونزوئلا نیست و همسایه آمریکا هم نیست. کل این ایده از اساس شکست‌خورده بود. آمریکا اشتباه بسیار بزرگی مرتکب شد.

از آن زمان تاکنون ترامپ مطالباتی را مطرح کرده که ایران به سادگی آن‌ها را رد کرده است، زیرا آمریکا توان تحمیل این خواسته‌ها به ایران را ندارد. آمریکا نتوانست به اهدافی که ترامپ وعده داده بود دست پیدا کند.

سه ماه است که در یک وضعیت ثابت قرار داریم؛ یا آمریکا تنش را تشدید می‌کند که در آن صورت احتمالاً بخش بزرگی از خاورمیانه نابود خواهد شد و پیامدهای عمیقی برای جهان خواهد داشت، یا اینکه آمریکا باید این ماجرا را جمع کند و به خانه برگردد، چون کار احمقانه‌ای انجام داده و پافشاری بر یک اشتباه، فقط اشتباه بزرگ‌تری است.

وقت آن فرا رسیده که آمریکا به خانه بازگردد. اکثریت بزرگی از مردم آمریکا هم همین را می‌گویند.

ترامپ هنوز نتوانسته بپذیرد که کل این پروژه شکست خورده است. به همین دلیل مدام خواسته‌های جدید مطرح می‌کند و می‌گوید به توافق نزدیک شده‌ایم. اما این حرف‌ها بی‌معنی است، زیرا هر بار که او می‌گوید به توافق نزدیک هستیم، ایرانی‌ها اعلام می‌کنند هیچ توافق نزدیکی وجود ندارد.

اکنون اسرائیل که به نظر من یک دولت کاملاً بی‌قانون است، به لبنان حمله می‌کند، مردم را می‌کشد و محله‌های بیروت را ویران می‌کند. در حالی که قرار بود طبق آتش‌بس، اسرائیل این اقدامات را متوقف کند، اما همچنان ادامه داده است.

من درباره اعلام ترامپ درباره آتش‌بس اسرائیل و حزب‌الله تردید دارم. اسرائیل تا زمانی که آمریکا واقعاً بر آن فشار نیاورد، جنگ را متوقف نمی‌کند. از طرف دیگر، به نظر من ترامپ حتی برای چند دقیقه هم قادر به حفظ یک سیاست یا ایده منسجم نیست.

به همین دلیل کاملاً قابل درک است که ایران بگوید اصلاً ما درباره چه چیزی مذاکره می‌کنیم. اما نباید کاملاً بدبین بود. یک گزینه بهتر وجود دارد و آن این است که آمریکا دست از اقداماتش بردارد و به خانه بازگردد.

اگر آمریکا عقب‌نشینی کند، ایران تنگه هرمز را باز خواهد کرد و بازار جهانی انرژی به تدریج به حالت عادی بازمی‌گردد. چرا؟ چون این موضوع به‌شدت به نفع ایران است. همچنین به نفع روسیه و چین که از ایران حمایت می‌کنند و نیز به نفع کشورهای حاشیه خلیج فارس است که زندگی‌شان به‌دلیل اقدامات اسرائیل و آمریکا به‌شدت مختل شده است.

اگر آمریکا منطقه را ترک کند، اوضاع به حالت عادی بازخواهد گشت. ترامپ هم می‌تواند به سراغ موضوع دیگری برود. زندگی مردم آمریکا امن‌تر می‌شود و قیمت بنزین کاهش می‌یابد. شاید حتی ترامپ کاری انجام دهد که واقعاً مردم آمریکا از آن استقبال کنند.

من حتی نمی‌خواهم او چیزی بگوید. می‌تواند بگوید «من بزرگ‌ترین پیروزی تاریخ جهان را به دست آوردم چون خدا هستم و حالا به خانه برمی‌گردیم.» الان در یک نمایش مضحک زندگی می‌کنیم.

دستیابی به یک توافق جامع با ایران درباره امنیت منطقه، پرونده هسته‌ای، صلح در تنگه‌ها و موضوعات مشابه، غیرممکن است. ما حتی مذاکره‌کننده واقعی هم نداریم. آیا واقعاً فکر می‌کنید کوشنر و ویتکاف می‌توانند چنین مذاکرات پیچیده‌ای را پیش ببرند؟ ما حتی افرادی را نداریم که از نظر فنی توانایی مذاکره درباره مسائل هسته‌ای را داشته باشند.

سطح بی‌اعتمادی هم بسیار بالاست. مذاکره یک حرفه تخصصی است، شوخی یا بازی در شبکه‌های اجتماعی نیست.

افرادی که در واشنگتن تصمیم‌گیری می‌کنند، تقریباً هیچ درکی از تاریخ، فرهنگ یا شیوه تفکر ایرانیان ندارند. آن‌ها ایران را یک کشور قرون‌وسطایی تصور می‌کنند که می‌توان آن را با زور وادار به تسلیم کرد. انگیزه اصلی بسیاری از آن‌ها نیز انتقام‌جویی است.

بعد از کودتای ۱۹۵۳ که توسط سیا انجام شد، ایران بخشی از امپراتوری آمریکا بود. آمریکا یک حکومت پلیسی را در ایران برقرار کرد اما مردم ایران آن را کنار زدند.

امپراتوری‌ها از این که یک ملت یوغ سلطه آنها را کنار بزند متنفرند. به همین دلیل آمریکا در سطح نهادی به دنبال انتقام است. ذهنیت آنها این است که «ایرانی‌ها در سال ۱۹۷۹ از دست ما فرار کردند، اما برای همیشه نه؛ ما برگشته‌ایم.» به نظر من این تفکر شکست خواهد خورد.

پایان/