به گزارش تحریریه، رسانه روسی «پراودا» در تحلیلی مدعی شد: چین با بهرهگیری از سقوط بهای نفت و گاز روسیه در حال تثبیت پیشتازی خود در اقتصاد جهانی است. در واقع ریزش بهای نفت و گاز روسیه، موجب تقویت جایگاه چین بهعنوان رقیب اصلی راهبردی ایالات متحده شده است.
«عدم تحقق درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت و گاز روسیه» نشریات غربی از این خبر مسرور هستند. بلومبرگ مینویسد تحت فشار تحریمهای ایالات متحده که موجب اخلال در شریانهای صادراتی به هند و چین شده، بهای نفت روسیه همچنان با سرعتی شتابان در حال ریزش است.
بهای نفت خام "اورال" با بارگیری از بندر نووروسیسک، تا تاریخ ۱۶ دسامبر به ۳۴.۵۲ دلار در هر بشکه سقوط کرد که نسبت به ابتدای سال، کاهش چشمگیرِ ۵۰ درصدی را نشان میدهد. همزمان، بهای گاز طبیعی مایع (LNG) نیز روند نزولی در پیش گرفته است؛ بهطوریکه در ماه نوامبر، گاز طبیعی مایع روسیه ارزانترین محصول در میان ۱۲ تأمینکننده چین بود و حدود ۱۰ درصد پایینتر از میانگین قیمت بازار عرضه شد.
طبیعی است که روسیه با کاهش درآمد مواجه خواهد شد که به معنای کاهش نقدینگی تزریقشده به بودجه است. طبق دادههای وزارت دارایی روسیه، درآمدهای نفتی و گازی در بازه ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵، با کاهش ۲۱.۴ درصدی نسبت به سال گذشته روبرو شده است. با این حال، سهم این درآمدها در بودجه سال ۲۰۲۶ معادل ۲۲ درصد پیشبینی شده، در حالی که پیشتر به ۵۰ درصد میرسید.
بدیهی است که دولت ناچار به افزایش مالیاتها (مانند مالیات بر ارزش افزوده که پیش از این انجام شده) خواهد بود و کسری بودجه نیز از سطح تعیینشده فراتر میرود؛ اما این مسائل خللی جدی در تأمین مالی عملیات ویژه نظامی و اجرای تعهدات اجتماعی ایجاد نخواهد کرد.
هند و چین، ذینفعانِ اصلی تحریمهای ضد روسی
در این میان، چین و هند از کاهش قیمت حاملهای انرژی روسیه سود خواهند برد؛ چرا که اقتصاد آنها [به واسطه انرژی ارزان] رقابتپذیرتر خواهد شد، بهویژه در زمینه فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی. پرواضح است که نگهداری از مراکز داده مستلزم مصرف حجم عظیمی از برق است. آموزش و اجرای الگوریتمهای هوش مصنوعی به توان پردازشی کلان، بهویژه در بخش پردازندههای گرافیکی (GPU) نیاز دارد که همین امر مصرف انرژی را چندین برابر افزایش میدهد.
برآوردها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۳۰، حجم مصرف جهانی برق در مراکز داده بیش از دو برابر افزایش خواهد یافت.
آمار و ارقام به خوبی نشان میدهند که چینیها و هندیها به درستی متوجه منافع خود هستند. صادرات گاز طبیعی مایع از روسیه به چین در ماه نوامبر، نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از دو برابر افزایش یافته و به ۱.۶ میلیون تُن رسیده است. به لطف این جهش، روسیه با پشت سر گذاشتن استرالیا، پس از قطر به بزرگترین تأمینکننده گاز طبیعی مایعِ چین تبدیل شده است.
صادرات نفت روسیه به هند در ماه اکتبر با رشدی ۷.۸ درصدی نسبت به ماه سپتامبر، به ۷.۱۶ میلیون تُن رسید. همچنین، چین در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۵، مجموعاً ۸۳.۱۵ میلیون تُن نفت از روسیه وارد کرده که تنها ۸ درصد کمتر از مدت مشابه در سال ۲۰۲۴ است. کارشناسان خاطرنشان میکنند که "ناوگان سایه" آسیب چندانی ندیده است؛ چرا که مالکان کشتیهایی که نفت روسیه را حمل میکنند، معمولاً در ازای پذیرش ریسکهای مربوطه، مبالغ بیشتری (پاداش ریسک) دریافت میکنند.
تقویت رقیب اصلی آمریکا در سایه تحریمهای روسیه
آمریکاییها برای خنثی کردن مزیتِ چین و هند، از موانع تجاری استفاده میکنند. منطق آنها این است: "شما میتوانید نفت ارزان بخرید، اما کالاهای شما در بازار ما به دلیل عوارض گمرکی چنان گران خواهند شد که دیگر آن صرفهجویی [در خرید انرژی ارزان] معنایی نخواهد داشت."
با این حال، کالاهای چینی از طریق کشورهای ثالث (در قالب کالاهای ویتنامی و غیره) راهی ایالات متحده شدهاند؛ همچنین مسیر صادرات این کالاها به سمت کشورهای عضو "آسهآن" (ASEAN) و اتحادیه اروپا تغییر یافته است. در نوامبر ۲۰۲۵، صادرات چین به رقم ۳۳۰.۳۵ میلیارد دلار رسید که نشاندهنده رشد ۵.۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. در این میان، بله، صادرات به آمریکا همچنان روند کاهشی داشت (۲۸.۶ درصد در نوامبر)؛ با این وجود، مازاد تراز تجاری چین در پایان ۱۱ ماه نخست سال ۲۰۲۵، به رقم یک تریلیون دلار رسیده است.
رشد صادرات، عاملی کلیدی بود که باعث شد کارشناسان پیشبینی خود از رشد تولید ناخالص داخلی (GDP) چین در سال ۲۰۲۵ را به ۵ درصد افزایش دهند. این در حالی است که انتظار میرود رشد تولید ناخالص داخلی ایالات متحده در پایان سال ۲۰۲۵ در سطح ۱.۸ تا ۲ درصد و منطقه یورو بین ۱.۳ تا ۱.۴ درصد باشد.
در راهبرد جدید امنیت ملی آمریکا، تقابل با چین به مسئلهای محوری تبدیل شده است. در این سند صراحتاً در خصوص گذار از رقابت ایدئولوژیک به سیاست "مهار" چین سخن به میان آمده است. با وجود چنین هدفی، دولتمردان آمریکا در محاسبه پیامدهای میانمدت و بلندمدت خود دچار خطا شدهاند. دولت آمریکا صرفاً در پی آن است که با ظاهرسازی، گزارشی شتابزده از موفقیت تحریمها علیه روسیه ارائه دهد؛ در حالی که واقعیت چنین نیست. چرا که تقویت چین به واسطه دسترسی به منابع ارزان انرژی روسیه، ایالات متحده را در رقابت بر سر هوش مصنوعی برای همیشه پشت سر خواهد گذاشت.
پایان/
نظر شما