به گزارش تحریریه، جام مرشایمر نظیه پرداز برجسته روابط بین الملل معتقد است: جنگ علیه ایران یک فاجعه تمامعیار بود.
رئیسجمهور چهار هدف را دنبال میکرد: تغییر رژیم در ایران، پایان دادن به برنامه غنیسازی اورانیوم، از بین بردن توان موشکهای دوربرد ایران و قطع حمایت ایران از انصارالله، حزبالله و حماس. روشن است که در دستیابی به هیچیک از این اهداف موفق نشده است.
علاوه بر این، اکنون تنگه هرمز تحت کنترل ایران قرار دارد؛ وضعیتی که پیش از آغاز جنگ وجود نداشت. پایگاههای آمریکا در منطقه خلیج فارس یا بهشدت آسیب دیدهاند یا نابود شدهاند، ائتلاف واشنگتن با کشورهای عربی خلیج فارس تضعیف شده و اقتصاد جهانی نیز با خطر رکود جدی مواجه است.
ترامپ میتوانست پس از پایان نخستین مرحله آتشبس در ۸ آوریل با ایران به توافق برسد، اما به جای آن محاصره را تشدید کرد. سپس در ۱۷ ژوئن یادداشت تفاهمی میان دو طرف امضا شد، اما این بار نیز آمریکا در اوایل ژوئیه آن توافق را نقض کرد.
اکنون ترامپ به دنبال راه خروج از جنگ است، اما هرچه جنگ طولانیتر شود، موقعیت چانهزنی آمریکا ضعیفتر و موقعیت ایران قویتر خواهد شد. ایرانیها دریافتهاند که ادامه یافتن درگیری، اهرم فشار واشنگتن را بیش از پیش تضعیف میکند.
بدون تردید ایران کنترل تنگه را در دست دارد. ایران مسیر دریایی ایجادشده از سوی آمریکا را مینگذاری کرده و حتی اگر این کار را هم نکرده بود، با پهپادها و موشکهای کروز هر کشتی یا نفتکشی را که از مسیر تحت کنترل آمریکا عبور کند هدف قرار میدهد. در حال حاضر تنها مسیر قابل استفاده، کانالی است که ایران بر آن تسلط دارد.
همانطور که ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود از برجام خارج شد، این بار نیز یادداشت تفاهم ۱۷ ژوئن را نقض کرد. بنابراین اگر توافق جدیدی شکل بگیرد، ایران اصرار خواهد داشت امتیازات اصلی را در همان ابتدای توافق دریافت کند، از جمله دسترسی به داراییهای بلوکهشده خود در بانکهای خارجی.
ایران موضوع هستهای را برای مرحله پایانی مذاکرات حفظ خواهد کرد تا همچنان اهرم فشار مهمی علیه آمریکا و اسرائیل در اختیار داشته باشد.
همانگونه که ایهود باراک نیز گفته بود، اگر ایران به دنبال سلاح هستهای باشد، این تصمیم از نظر راهبردی کاملاً منطقی است. پس از اتفاقات اخیر، انگیزه ایران برای دستیابی به بازدارندگی هستهای بیش از هر زمان دیگری افزایش یافته است.
اگر عربستان سعودی نیز به توان غنیسازی دست یابد، خطر گسترش رقابت هستهای در منطقه افزایش خواهد یافت و کشورهایی مانند ترکیه، مصر و عراق نیز ممکن است همین مسیر را دنبال کنند.
ایران احتمالاً شرط خواهد کرد که پیش از آغاز هرگونه مذاکره درباره یادداشت تفاهم جدید، اسرائیل باید از جنوب لبنان خارج شود.
اگر ایران بر این شرط پافشاری کند، ترامپ برای پایان دادن به جنگ ناچار خواهد شد فشار جدی بر اسرائیل وارد کند، زیرا بدون موافقت ایران، امکان آغاز مذاکرات جدید وجود نخواهد داشت.
منبع: روایت جهان
پایان/
نظر شما