به گزارش تحریریه، منطقه اقیانوس هند در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است؛ جایی که به گفته تحلیلگران، فضای مانور هند تحت تأثیر جنگ آمریکا علیه ایران، حضور فزاینده چین در اقیانوس هند، همکاری‌های نظامی پکن و اسلام‌آباد و پیامدهای امنیتی هرگونه اختلال در تنگه هرمز قرار گرفته است.

اندیشکده سی‌ای‌اس اینتلجنس (CAS Intelligence) در تحلیلی با اشاره به وابستگی هند به واردات مواد معدنی راهبردی از چین، اعلام کرد که حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد عناصر خاکی کمیاب مورد نیاز هند و نزدیک به دو سوم محصولات فرآوری‌شده این حوزه همچنان از چین تأمین می‌شود. همچنین حدود ۶۰ درصد مواد شیمیایی لیتیوم مورد استفاده در صنایع باتری هند نیز منشأ چینی دارد. به‌رغم اجرای سیاست مواد معدنی راهبردی از سال ۲۰۲۳ و آغاز پروژه‌های معدنی در ایالت‌های مختلف، استقلال کامل زنجیره تأمین همچنان یک هدف میان‌مدت برای دهلی‌نو محسوب می‌شود.

تلاش برای تقویت موقعیت در تنگه مالاکا
بر اساس گزارش پایگاه تحلیلی ویشرت، هند به‌طور همزمان با تلاش چین برای کاهش وابستگی خود به تنگه مالاکا، در حال توسعه شبکه‌ای از نقاط دسترسی راهبردی در اطراف این آبراه است. این راهبرد به جای ایجاد پایگاه‌های نظامی سنتی، بر ایجاد زیرساخت‌ها و مراکز پشتیبانی برای ایفای نقش مؤثرتر در امنیت یکی از مهم‌ترین مسیرهای دریایی جهان متمرکز است.

به اعتقاد تحلیلگران، این سیاست بخشی از تلاش دهلی‌نو برای ایفای نقشی محوری در تأمین امنیت چهارراه دریایی میان اقیانوس هند و اقیانوس آرام و ایجاد موازنه در برابر راهبرد «رشته مروارید» چین است؛ راهبردی که پکن از طریق آن در حال توسعه شبکه‌ای از بنادر و مراکز لجستیکی از دریای چین جنوبی تا اقیانوس هند است.

افزایش توان دریایی برای مقابله با چین و پاکستان

گزارش‌ها همچنین نشان می‌دهد ورود زیردریایی‌های پیشرفته ساخت چین به ناوگان دریایی پاکستان، برنامه هند برای توسعه نیروی دریایی خود را شتاب بخشیده است.

در همین راستا، ناوچه رادارگریز INS Mahendragiri و زیردریایی INS Malvan که هر دو ساخت داخل هستند، به‌تازگی وارد خدمت شده‌اند. ناو ماهندراگیری با ۷۵ درصد تجهیزات بومی ساخته شده و به عنوان نمادی از سیاست خوداتکایی دفاعی دولت نارندرا مودی معرفی می‌شود.

نیروی دریایی هند اکنون حدود ۱۵۰ شناور در اختیار دارد که حدود ۱۳۵ فروند آنها شناورهای رزمی محسوب می‌شوند و نزدیک به ۵۰ فروند دیگر نیز در دست ساخت است. دهلی‌نو در نظر دارد شمار شناورهای خود را طی یک دهه آینده به بیش از ۲۰۰ فروند افزایش دهد.

گسترش همکاری‌های دفاعی با ژاپن

پایگاه خبری ساوت چاینا مورنینگ پست نیز از ورود همکاری‌های دفاعی هند و ژاپن به مرحله‌ای جدید خبر داد و نوشت که دو کشور پس از سال‌ها برگزاری رزمایش‌های مشترک و توسعه همکاری‌های لجستیکی، اکنون به دنبال گسترش همکاری‌های صنعتی در حوزه کشتی‌سازی هستند.

انتقال فناوری سامانه دکل آنتن رادیویی یکپارچه (UNICORN)، تسهیل سیاست صادرات تجهیزات دفاعی ژاپن و مذاکرات درباره توسعه مشترک ناوچه‌های کلاس «موگامی» از جمله محورهای این همکاری عنوان شده است.

بر اساس این گزارش، توسعه‌طلبی دریایی چین و افزایش حضور این کشور در اقیانوس هند، هند و ژاپن را به سمت تقویت بازدارندگی و توسعه ظرفیت‌های مشترک دفاعی و صنعتی سوق داده است.

تحلیلگران معتقدند همکاری مشترک در حوزه کشتی‌سازی علاوه بر ارتقای توان نظامی، زمینه توسعه صنایع پیشرفته، سامانه‌های رانش، هوش مصنوعی، تجهیزات الکترونیکی و زیرساخت‌های نگهداری را نیز فراهم خواهد کرد.

امنیت انرژی؛ محور اصلی راهبرد جدید

در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که منطقه اقیانوس هند با عبور حدود ۴۰ درصد تجارت دریایی جهان و نزدیک به ۷۰ درصد تجارت انرژی، برای اقتصاد هند اهمیت راهبردی دارد.

با توجه به موقعیت جغرافیایی هند و وابستگی اقتصاد این کشور به مسیرهای دریایی، حفاظت از خطوط ارتباطی دریایی (SLOCs) به یکی از اولویت‌های اصلی امنیت ملی دهلی‌نو تبدیل شده است.

بر همین اساس، هند در کنار توسعه توان دریایی، در تلاش است با گسترش مشارکت‌های اقتصادی و تجاری با کشورهای همسایه، زمینه ایجاد مراکز تعمیر کشتی، پایگاه‌های لجستیکی و شبکه‌های آگاهی‌رسانی دریایی را در چارچوب همکاری‌های مشروع منطقه‌ای فراهم کند.

به باور تحلیلگران، راهبرد جدید دریایی هند بیش از آنکه صرفاً یک برنامه نظامی باشد، تلاشی برای افزایش تاب‌آوری در برابر تحولات ژئوپلیتیکی، حفظ امنیت انرژی و تثبیت جایگاه این کشور در معادلات راهبردی منطقه هند و اقیانوسیه است.

منبع: ایرنا

پایان/