به گزارش تحریریه روزنامه الکترونیکی «رأیالیوم»، در گزارشی به قلم «جاسم العزاوی» روزنامهنگار و تحلیلگر عراقی آورده است: ناوهای آمریکایی در شرایطی به منطقه خاورمیانه رسیدند که نفسها در سینهها حبس شده است. شش ماه از جنگ ۱۲روزهای که ادعا شد در آن، تأسیسات هستهای ایران ویران شده، سپری میشود. اکنون بار دیگر «نتانیاهو»، نخستوزیر رژیم اسرائیل، و «دونالد ترامپ» رئیسجمهوری آمریکا، تهدید کردهاند که به ایران حمله نظامی خواهند کرد.
با این موضعگیریها و تحولات در سراسر منطقه خاورمیانه، تمرکز بر این سؤال است که اگر تنشها میان دو طرف به مرز انفجار برسد، چه زمانی جنگ آغاز خواهد شد و مصیبتها تا چه میزانی گسترده خواهد بود؟
همانطور که دستگاههای اطلاعاتی پیشبینی کردهاند، رسیدن سطح غنیسازی اورانیوم در ایران به ۹۰ درصد، اقدامی برای جلوگیری از تغییر نظام به شمار میرود و این موضوع احتمال دارد به تنش نظامی در سال ۲۰۲۶ میلادی منجر شود. همه شاخصها در این زمینه وجود دارد. دیدار نتانیاهو با ترامپ که در آن ترامپ اعلام کرد اگر ایران برنامه موشکهای بالستیک و هستهای خود را از سر گیرد، این کشور بهشدت مورد هدف قرار خواهد گرفت، یکی از این شاخصهاست. همچنین رزمایشهای نیروی هوایی و موشکی سپاه پاسداران در تهران و شیراز، بیانگر افزایش نگرانی از حملههای رژیم اسرائیل است. اگر ترامپ و نتانیاهو به این نتیجه برسند که ایران در برنامه هستهای خود خطوط قرمز را نادیده گرفته است و در برنامه موشکی خود از نظر قدرت موشکی و سرعت موشکها پیشرفتهایی داشته است، احتمال حمله بالاتر خواهد بود.
تحلیلگران مسائل ژئوپلتیکی بر این باورند که پیشرفت برنامه هستهای ایران، بهویژه تولید دستگاه سانتریفیوژ پیشرفته و افزایش غنیسازی، اصلیترین عواملی هستند که احتمال تنشها در آینده را افزایش خواهند داد.
محاسبات انتخاباتی نتانیاهو
قرار است در ۲۷ اکتبر سال آینده میلادی در سرزمینهای اشغالی انتخابات برگزار شود. ائتلاف حاکم به ریاست نتانیاهو نخواهد توانست بیش از ۵۱ تا ۵۷ کرسی کسب کند، در حالی که برای تشکیل کابینه به ۶۱ کرسی نیاز است. «زیپی برئیل» کارشناس مسائل خاورمیانه، گفت تهدید ایرانی در خدمت منافع سیاسی نتانیاهو است، زیرا این موضوع مانع اعتراضها علیه کابینه وی خواهد شد و او از این موضوع بهعنوان تهدید امنیت رژیم اسرائیل سوءاستفاده خواهد کرد.
با این وجود، ناکامی در انتخابات یک چاقوی دولبه است. شکست در این انتخابات به حیات سیاسی نتانیاهو پایان خواهد داد. با این وجود، عملیات نظامی موفقیتآمیزی که ضعیف شدن ایران را به همراه داشته و اقدام تلافیجویانه و مصیبتبار از سوی ایران را به دنبال نداشته باشد، مانع از فراموش شدن نتانیاهو در عرصه سیاسی خواهد شد. کارشناسان معتقدند این سناریو سبب شده است که احتمال جنگ بالا باشد، بهویژه در شرایطی که نتانیاهو به دلیل شکستهای اطلاعاتی هفتم اکتبر و اتهام فساد مالی زیر فشار قرار دارد.
قدرت ایران برای عکسالعمل
با وجود اینکه ایران از حملههای آمریکا و رژیم اسرائیل زیانهایی دیده است، اما هنوز هم این کشور در پاسخ دادن قدرتمند است. زرادخانه این کشور هنوز هم دارای هزاران موشک بالستیک سنگین است و این، در شرایط امنیتی متغیر منطقه، عامل سرنوشتسازی است. «مورا دیچ» کارشناس اندیشکده مطالعات امنیت ملی اسرائیل، گفت ایران بهطور فزایندهای از موشکهای بالستیک پیشرفته مجهز به کلاهکهای جنگی متعدد و فریبنده استفاده میکند که میتوانند سیستمهای پدافند هوایی اسرائیل را در هم بشکنند.
«سینا طوسی» کارشناس مرکز سیاستهای بینالمللی هم تصریح کرد ایران باید هزینه را برای اسرائیل آنقدر بالا ببرد که این عامل بتواند بهعنوان یک عامل بازدارنده عمل کند؛ در غیر این صورت، هر شش ماه یکبار مورد حمله قرار خواهد گرفت. بهعنوان مثال، جنگ ۱۲روزه شش میلیارد دلار زیان برای رژیم اسرائیل به همراه داشت و ایران برنامهریزی میکند که در جنگ آینده، هزینه این رژیم را بسیار بالاتر ببرد.
«رافائل کوهین» کارشناس مؤسسه «رَند»، هم معتقد است هرگونه جنگ جدید تا حد بسیار بالایی هوایی خواهد بود و نسبت به جنگ گذشته گستردهتر خواهد بود و رژیم اسرائیل برای تعطیلی برنامههای ایران و حمله به اهداف راهبردی و تضعیف و حتی تغییر نظام تلاش خواهد کرد.
اما کارشناسان مسائل نظامی بر این باورند که تغییر نظام بسیار پرریسک خواهد بود. این هدف عملی نخواهد شد و هدف راهبردی رژیم اسرائیل، تضعیف عملیات سپاه در خارج و ویرانی تأسیسات هستهای بازسازیشده و پررنگ کردن این رویکرد در میان نخبگان است که نظام قدرت ادامه حیات را ندارد. «آوی ملامید»، مسئول سابق دستگاه اطلاعات رژیم اسرائیل، هشدار داده است که این وضعیت خطرات ارزیابی نادرست را افزایش خواهد داد، زیرا ایران معتقد است میتواند در برابر فشارهای بیسابقه مقاومت کند و به جلو گام بردارد.
نقاط ضعف پدافندهای رژیم اسرائیل
جنگ ۱۲روزه شماری از نقاط ضعف رژیم اسرائیل را آشکار کرد. با وجود اینکه سامانههایی مانند گنبد آهنین و سامانه پیکان «آرو» و ... فعال بودند، ایران بیش از ۵۵۰ موشک بالستیک و یک هزار پهپاد را به مراکز شهری و تأسیسات هستهای رژیم اسرائیل شلیک کرد. افزایش حملهها تهدید واقعی برای این رژیم به شمار میرود. «دیوید رول» تحلیلگر مرکز پژوهشهای راهبردی و بینالمللی، گفت شاید هدف ایران توسعه زرادخانههای موشکی قدرتمند باشد تا آمریکا و رژیم اسرائیل نتوانند تهدید موشکی ایران را از بین ببرند.
در جنگ آینده، ایران تنها نخواهد بود. «نعیم قاسم» دبیرکل حزبالله لبنان، اعلام کرد این جنگی برای همگان خواهد بود. این پیامی برای رژیم اسرائیل خواهد بود. حضور حزبالله در این جنگ فرصتی برای انتقامگیری و بازیابی جایگاه خود پس از محاسبات نظامی اشتباه گذشته است. افزون بر ایران و حزبالله، تردیدهایی درباره میزان استفاده انصارالله یمن برای ورود به درگیری گسترده وجود دارد.
چین و روسیه
به نوشته رأیالیوم، دور از ذهن است که روسیه و چین برای نجات ایران تلاش کنند. چین خواستار خویشتنداری شده است و به خرید نفت از ایران ادامه میدهد. رهبران چین در بحرانها دخالت نظامی نمیکنند. روسیه هم در اوکراین سرگرم نبرد است و شرایط مناسبی ندارد که در صورت درخواست ایران به این کشور کمک نظامی کند. با این وجود، این دو قدرت مخالف هیمنه آمریکا در منطقه خاورمیانه هستند و در سازمان ملل از ایران حمایت دیپلماتیک میکنند. همچنین آنها از ایران حمایت سایبری و اطلاعاتی خواهند کرد تا عملیات نظامی آمریکا را با دشواریهایی روبهرو سازند و از بروز جنگی فراگیر جلوگیری شود.
سناریوی جنگ بینتیجه
شاید بزرگترین تهدید، یک جنگ بینتیجه باشد. این سؤال مطرح میشود که اگر این حملهها فقط به قابلیتهای هستهای ایران آسیب برساند، بدون اینکه آنها را نابود کند، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ تصمیمگیرندگان باید عواقب شکاف اطلاعاتی را در نظر بگیرند. همچنین این سؤال مطرح میشود که اگر تأثیر واقعی حمله ایران از انتظارات فراتر رود، چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
«آلان ایر» کارشناس بنیاد خاورمیانه میگوید امور بسیار کمی در منطقه خاورمیانه قطعی است. بیثباتی کنونی منطقه خاورمیانه پس از آتشبس شکننده غزه و حملههای رژیم اسرائیل به لبنان و سوریه سبب شده است نتایج قابل پیشبینی نباشند. یک سناریوی جنگی بینتیجه میتواند به بدترین دنیای ممکن منجر شود. ایران با پنهانکاری بیشتری نسبت به گذشته، توسعه هستهای خود را شتاب خواهد بخشید و بیثباتی در منطقه افزایش خواهد یافت و هر دو طرف برای دور سوم جنگ آماده خواهند شد.
شاید جنگ اسرائیل و ایران هرگز پایان نیابد و این درگیری مزمن و ویرانگر باشد. جهان در انتظار این جنگ است، موشکها آمادهاند و حاشیه احتمال اشتباه محاسباتی هیچوقت به اندازه کنونی تنگ نبوده است.
پایان/
نظر شما