به گزارش تحریریه، این اتاق فکر آمریکایی در تحلیل خود عنوان داشت: یک مقام ارشد اروپایی که هفته گذشته برای اجلاس مجمع جهانی اقتصاد در داووس حضور داشت، رویکرد رئیس‌جمهور آمریکا «دونالد ترامپ» نسبت به اروپا را «شوک‌درمانی» توصیف می‌کند. به گفته این مقام، پس از تحمل چند دوره سخت در سال نخست دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ (در موضوع اوکراین، تعرفه‌ها، آنچه اروپا «محو تمدنی» می‌نامد و مساله گرینلند) حال شرایط اروپا همچون یک بیمار، متزلزل اما قوی‌تر از قبل است.

طبق این تحلیل، نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس بار دیگر به صحنه‌ای برای بازتاب تحولات ژئوپلیتیکی و اقتصادی جهان تبدیل شد؛ تحولاتی که این‌بار بیش از هر چیز تحت تأثیر سیاست‌های دولت دونالد ترامپ قرار داشت. بسیاری از مقامات اروپایی رویکرد ترامپ نسبت به اروپا را فرآیندی دردناک و بی‌ثبات‌کننده می دانند که در عین حال اروپا را به بازنگری اساسی در سیاست‌ها واداشت.

دونالد ترامپ در دوره دوم ریاست‌جمهوری خود با اتخاذ سیاست‌های سخت‌گیرانه در حوزه امنیت، تجارت و روابط فراآتلانتیک، اروپا را با مجموعه‌ای از بحران‌ها مواجه کرده است. از فشار بر اروپا در موضوع اوکراین تا اعمال تعرفه‌های تجاری، انتقاد از وضعیت تمدنی اروپا و حتی موضوع گرینلند، همگی به‌عنوان شوک‌هایی تلقی می‌شوند که بنیان‌های همکاری سنتی اروپا و آمریکا را به چالش کشیده‌اند. اگرچه این سیاست‌ها باعث بی‌ثباتی و نگرانی در اروپا شده‌اند، اما بسیاری از رهبران اروپایی معتقدند این فشارها به تقویت توان راهبردی قاره منجر شده است.
به نوشته شورای آتلانتیک، اروپا سال‌ها با مشکلات ساختاری همچون کاهش رقابت‌پذیری اقتصادی، وابستگی به آمریکا در حوزه امنیتی و نبود وحدت سیاسی کافی مواجه بوده است. این عوامل باعث شد که اروپا نتواند ظرفیت‌های اقتصادی و جمعیتی خود را به نفوذ ژئوپلیتیکی مؤثر تبدیل کند. اکنون رهبران اروپایی به این نتیجه رسیده‌اند که در قبال سیاست‌های جدید آمریکا، ادامه وضعیت موجود به معنای از دست دادن جایگاه جهانی است و به همین دلیل نیاز به اصلاحات بنیادین وجود دارد.

طبق تحلیل این اتاق فکر آمریکایی، یکی از پیامدهای مهم سیاست‌های ترامپ، افزایش همگرایی سیاسی در داخل اتحادیه اروپا بوده است. بحران گرینلند، هرچند در نهایت فروکش کرد، اما موجب اتحاد بی‌سابقه کشورهای عضو اتحادیه اروپا، حتی احزاب راست‌گرای حامی ترامپ در قاره سبز، شد. برگزاری نشست اضطراری رهبران اتحادیه اروپا در بروکسل نیز عزم جدی اروپا برای افزایش مقاومت در برابر فشارهای آمریکا را نشان داد.

در داووس، «مارک کارنی» نخست‌وزیر کانادا، از یک «گسست» در نظم جهانی سخن گفت و تأکید کرد که قدرت‌های بزرگ از ابزارهای اقتصادی مانند تعرفه‌ها، زیرساخت‌های مالی و زنجیره‌های تأمین به‌عنوان سلاح استفاده می‌کنند. این دیدگاه نشان‌دهنده تغییر پارادایم در روابط بین‌الملل است به این صورت که ادغام اقتصادی دیگر تنها منبع همکاری نیست، بلکه می‌تواند به ابزار سلطه تبدیل شود.

در حوزه اقتصادی، اتحادیه اروپا تلاش کرده است از فرصت ایجادشده برای گسترش روابط تجاری بهره‌برداری کند. امضای توافق تجاری با کشورهای مرکوسور، مذاکرات با هند و توافق‌های جدید با مکزیک، اندونزی، سوئیس و استرالیا نشان‌دهنده تلاش قاره سبز برای تنوع‌بخشی به شرکای تجاری و کاهش وابستگی به آمریکا است. همچنین اروپا به دنبال جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از چین و تقویت روابط با کشورهای آسیایی و خاورمیانه است.

در بخش دفاعی هم کشورهای اتحادیه اروپا افزایش هزینه‌های نظامی به ارزش حدود ۸۰۰ میلیارد یورو تا سال ۲۰۳۰ را در دستور کار قرار داده‌اند. این افزایش هزینه‌ها موجب رشد چشمگیر ارزش شرکت‌های دفاعی اروپایی شده که نشان‌دهنده پیوند روزافزون میان اقتصاد و امنیت ملی است.

گزارش درپایان درمورد اینکه آیا استحکام جدید اروپا فراتر از داووس دوام خواهد آورد با احتیاط سخن گفته و ابراز امیدواری کرد که دیگر اروپا شاهد شوک های شدیدتر نباشد. شوک ترامپ به اروپا، دهه‌ها رضایت استراتژیک را در هم شکست و قاره را مجبور به اتخاذ تصمیمات جدید کرد. هم در پزشکی و هم در سیاست، یک تکانه یا شوک می‌تواند سیستم را دوباره راه‌اندازی کند، اما تنها مراقبت پایدار تعیین می‌کند که آیا سیستم زنده می‌ماند یا خیر.

منبع: ایرنا

پایان/