به گزارش تحریریه، روزنامه گلوبال تایمز چین(环球网)، در مقاله‌ای اختصاصی، وضعیت استقرار نیروهای نظامی آمریکا در پایگاه‌های خاورمیانه و پیامدهای آن را مورد بررسی قرار داده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تاریخ ۸ بهمن، در شبکه اجتماعی تروث سوشال با انتشار پیامی به ایران هشدار داد که ناوگانی به رهبری ناو هواپیمابر لینکلن در حال حرکت به سوی ایران است و اگر آمریکا بار دیگر علیه ایران دست به اقدام نظامی بزند، این اقدام به‌مراتب شدیدتر از حمله تابستان گذشته ارتش آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران خواهد بود.

هم‌زمان، علی شمخانی، مشاور سیاسی رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، نیز در تاریخ ۸ بهمن به وقت محلی در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «هرگونه اقدام نظامی از سوی آمریکا، موجب خواهد شد ایران علیه مهاجمان، قلب تل‌آویو و همچنین کشورهایی که از آن‌ها حمایت می‌کنند، دست به اقدام بزند».

تقابل لفظی اخیر میان آمریکا و ایران در عرصه افکار عمومی، همراه با نمایش علنی آمادگی‌های نظامی، موجب شده فضای خاورمیانه هرچه بیشتر بوی باروت بگیرد. روزنامه گلوبال تایمز اخیراً به تصاویر ماهواره‌ای اختصاصی دست یافته است که نشان می‌دهد در مقایسه با چند هفته پیش، ارتش آمریکا به‌طور محسوسی تحرکات نیروهای خود را در پایگاه‌های نظامی اطراف ایران افزایش داده و در هر دو حوزه تهاجمی و دفاعی، در حال تقویت استقرار تجهیزات است.

کارشناسان مرتبط که با گلوبال تایمز گفت‌وگو کرده‌اند، بر این باورند که احتمال آن‌که آمریکا به شیوه‌ای مشخص دست به حمله علیه ایران بزند، به‌طور فزاینده‌ای در حال افزایش است. با این حال، این‌که ارتش آمریکا تصمیم نهایی برای «اقدام» بگیرد یا نه، همچنان مستلزم رصد چند «سیگنال» در ادامه تحولات است.

تصاویر ماهواره‌ای ورود شمار بیشتری از هواگردهای نظامی آمریکا را نشان می‌دهد

در میانه ماه جاری نیز روابط آمریکا و ایران تا آستانه رویارویی لفظی شدید پیش رفته بود. در ۲۴ دی، خبرگزاری رویترز در گزارشی به نقل از مقامات اسرائیلی اعلام کرد که آمریکا به احتمال زیاد ظرف ۲۴ ساعت علیه ایران اقدام نظامی خواهد کرد. هم‌زمان، به بخشی از نیروهای مستقر ارتش آمریکا در پایگاه هوایی العُدید قطر توصیه شد که تا شامگاه ۲۴ دی، این منطقه را ترک کنند. دفتر رسانه‌ای بین‌المللی قطر اعلام کرد که این اقدام در واکنش به تنش‌های منطقه‌ای صورت گرفته است. در مقابل، ایران نیز در تاریخ ۲۵ دی، حریم هوایی خود را به‌طور موقت و برای نزدیک به پنج ساعت بست.

با وجود جو متشنج فعلی، تصاویر ماهواره‌ای که توسط گلوبال تایمز از شرکت داخلی داخلیِ رصد و آگاهی فضایی، میشانگ تکنولوژی(觅熵科技)، به دست آمده است، نشان می‌دهد که استقرار نیروهای نظامی در پایگاه‌های ایالات متحده در خاورمیانه، واقع در خط مقدم درگیری، نسبتاً محدود است.

در پایگاه هوایی العُدید قطر، که بزرگ‌ترین پایگاه جامع نظامی آمریکا در خاورمیانه به‌شمار می‌رود، تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در تاریخ ۲۶ دی نشان می‌دهد که تنها تعداد اندکی هواپیمای سوخت‌رسان KC‒۱۳۵ و هواپیمای ترابری C‒۱۷ در این پایگاه مستقر هستند.

تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در ۲۶ دی نشان می‌دهد که ۵ فروند هواپیمای سوخت‌رسان KC‒۱۳۵ در پایگاه هوایی العدید پارک شده‌اند.

در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی نیز، تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در تاریخ ۲۷ دی نشان می‌دهد که ارتش آمریکا تنها تعداد محدودی هواپیمای سوخت‌رسان KC‒۱۳۵، هواپیمای ترابری C‒۱۷ و جنگنده‌های F‒۱۵ و F‒۱۶ را در این پایگاه مستقر کرده است.

تصاویر ماهواره‌ای پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی که در ۲۷ دی ثبت شده است.

در حوزه توان رزمی دریایی نیز، تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در ۲۲ دی نشان می‌دهد که در پایگاه دریایی منامه در بحرین، ارتش آمریکا تنها سه فروند کشتی رزمی ساحلی و دو فروند ناوشکن کلاس «آرلی برک» را مستقر کرده بود. در آن زمان، ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» آمریکا همچنان در منطقه دریای چین جنوبی فعالیت می‌کرد.

تصاویر ماهواره‌ای پایگاه دریایی منامه بحرین که در ۲۲ دی ثبت شده است.

با این حال، طی بیش از یک هفته گذشته، وضعیت پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه دستخوش تغییرات آشکاری شده است. مجموعه‌ای از جدیدترین تصاویر ماهواره‌ای خارجی که گلوبال تایمز از شرکت میشانگ دریافت کرده، نشان می‌دهد که در تاریخ ۵ بهمن، تعداد هواپیماهای سوخت‌رسان KC‒۱۳۵ مستقر در محوطه توقف پایگاه هوایی العدید به‌طور محسوسی افزایش یافته است.

تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در ۵ بهمن نشان می‌دهد که تعداد هواپیماهای سوخت‌رسان KC‒۱۳۵ در محوطه توقف پایگاه هوایی العدید به ۱۴ فروند افزایش یافته است.

علاوه بر این، در یکی دیگر از تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در تاریخ ۵ بهمن، استقرار تجهیزات جدیدی در اطراف پایگاه هوایی العدید مشاهده می‌شود. کارشناسان فنی شرکت میشانگ پس از تحلیل این تصاویر بر این باورند که این تجهیزات به احتمال زیاد سامانه پدافند هوایی پاتریوت هستند که به‌تازگی در این پایگاه مستقر شده‌اند.

شبکه بی‌بی‌سی نیز در گزارشی به تاریخ ۸ بهمن اعلام کرد که پس از آن‌که آمریکا در سال گذشته در چارچوب عملیات موسوم به «چکش نیمه‌شب» تأسیسات هسته‌ای ایران را هدف حمله قرار داد، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران با شلیک موشک‌های بالستیک، پایگاه هوایی العدید را مورد حمله قرار داده بود.

کارشناسان فنی شرکت میشانگ بر این باورند که تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در تاریخ ۵ بهمن نشان می‌دهد در پناهگاه‌های پدافند هوایی اطراف پایگاه هوایی العدید، یک سامانه پدافند هوایی و ضد موشکی متشکل از پرتابگرهای موشک پاتریوت، خودروهای راداری AN/MPQ‒۶۵ و سایر واحدهای وابسته مستقر شده است.

در همین حال، در پایگاه هوایی علی‌السالم ارتش آمریکا در کویت نیز، تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در تاریخ ۶ بهمن نشان می‌دهد که این پایگاه به‌طور مشابه در حال تقویت استقرار توان پدافند هوایی خود است. کارشناسان اعلام کرده‌اند که در این پایگاه نیز به احتمال زیاد سامانه پدافند هوایی و ضد موشکی پاتریوت مستقر شده است.

در پایگاه هوایی علی‌السالم در کویت نیز استقرار سامانه‌های پدافند هوایی و ضد موشکی شامل پرتابگرهای موشک پاتریوت و خودروهای راداری AN/MPQ‒۶۵ تقویت شده است.

علاوه بر این، تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در تاریخ ۱ بهمن نشان می‌دهد که در پایگاه هوایی پایگاه هوایی موفق السلطی ارتش آمریکا در اردن، شمار قابل‌توجهی جنگنده F‒۱۵E مستقر شده‌اند.

تعداد زیادی جنگنده F‒۱۵ که به پایگاه موفق السلطی اردن منتقل شده‌اند، به‌صورت منظم در محوطه پایگاه پارک شده‌اند.

تحرکات نظامی ارتش آمریکا در محور خاورمیانه همچنین در روزهای اخیر به یکی از محورهای اصلی توجه رسانه‌های خارجی تبدیل شده است. وب‌سایت وار زون در گزارشی به تاریخ ۸ بهمن نوشت که سخنگوی نیروی دریایی آمریکا در همان روز تأیید کرده است ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن به همراه سه فروند ناوشکن موشک‌انداز کلاس آرلی برک در حال حاضر در حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا―که عملیات نظامی ایالات متحده در خاورمیانه را پوشش می‌دهد―مستقر شده‌اند.

بر اساس این گزارش، ناو هواپیمابر لینکلن میزبان نهمین بال هوایی ناونشین نیروی دریایی آمریکاست که به بیش از ۷۰ فروند هواگرد از جمله جنگنده‌های F‒۳۵C لایتنینگ II، جنگنده‌های F/A‒۱۸E/F سوپر هورنت، هواپیماهای جنگ الکترونیک EA‒۱۸G گراولر، هواپیماهای هشدار زودهنگام E‒۲D هاوک‌آی و هواگردهای عمودپروازCMV‒۲۲B اُسپری مجهز است. در حال حاضر، تعداد شناورهای نظامی نیروی دریایی آمریکا مستقر در حوزه فرماندهی مرکزی به ۱۰ فروند رسیده است.

افزون بر این، داده‌های رهگیری پروازها نشان می‌دهد که یک فروند هواپیمای شناسایی الکترونیکی RC‒۱۳۵V نیروی هوایی آمریکا، یک فروند هواپیمای ارتباطات میدانی E‒۱۱A و شش فروند هواپیمای جنگ الکترونیک EA‒۱۸G گراولر نیروی دریایی آمریکا نیز به‌احتمال زیاد در حال انتقال به منطقه خاورمیانه هستند.

سطح کنونی استقرار نیروهای آمریکایی هنوز برای آغاز یک عملیات نظامی گسترده علیه ایران کافی نیست

با وجود آن‌که ارتش آمریکا همچنان در حال افزایش تحرکات نظامی خود در محور خاورمیانه است، اما از نگاه رسانه‌های آمریکایی، حجم فعلی نیروهای این کشور در منطقه هنوز برای آغاز یک عملیات نظامی گسترده علیه ایران کفایت نمی‌کند. وب‌سایت وار زون در گزارشی که در تاریخ ۸ بهمن منتشر شد، نوشت که توان هوایی تاکتیکی نیروی هوایی آمریکا هنوز به‌صورت گسترده به خاورمیانه سرازیر نشده است.

در این گزارش آمده است: اگر آمریکا قصد داشته باشد علیه ایران یک عملیات نظامی پایدار―حتی در مقیاسی محدود―آغاز کند، معمولاً نشانه‌هایی از چنین اعزام گسترده نیرو و تجهیزات را مشاهده خواهیم کرد. در شرایط فعلی، توان نظامی مستقر بیشتر به یک اقدام محدود شباهت دارد، مگر آن‌که اسرائیل وارد عمل شود و ناوگان جنگنده‌های تاکتیکی خود را برای مشارکت در یک عملیات مشترک در اختیار قرار دهد.

در جریان عملیات نظامی چکش نیمه‌شب که آمریکا در خردادماه علیه ایران انجام داد، اهداف اصلی ارتش آمریکا سه تأسیسات هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان بود. اگرچه دامنه این حمله محدود بود، اما ارتش آمریکا در این عملیات شمار قابل‌توجهی از هواگردهای نظامی خود را به‌کار گرفت.

بر اساس اطلاعات منتشرشده در وب‌سایت وزارت دفاع آمریکا، در عملیات چکش نیمه‌شب بیش از ۱۲۵ فروند هواپیمای آمریکایی مشارکت داشتند؛ از جمله ۷ فروند بمب‌افکن رادارگریز B‒۲ مجهز به بمب‌های سنگرشکن GBU‒۵۷، چندین فروند جنگنده نسل چهارم و پنجم، ده‌ها فروند هواپیمای سوخت‌رسان هوایی، یک فروند زیردریایی مجهز به موشک‌های کروز تاماهاوک و انواع هواپیماهای اطلاعاتی، شناسایی و مراقبتی.

دَن کِین، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح آمریکا، نیز اعلام کرده است که این عملیات در عین حال بزرگ‌ترین عملیات رزمی تاریخ آمریکا با استفاده از بمب‌افکن‌های رادارگریز B‒۲ به‌شمار می‌رود.

ژانگ جون‌شه(张军社)، کارشناس امور نظامی، در تاریخ ۱۰ بهمن در گفت‌وگو با خبرنگار گلوبال تایمز بیان کرد علاوه بر استقرار گروه‌های ضربت ناو هواپیمابر، تحرک بمب‌افکن‌های راهبردی ارتش آمریکا از جمله B‒۲ و B‒۵۲ به‌سوی منطقه خاورمیانه نیز می‌تواند به‌عنوان یک نشانه مهم از احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران تلقی شود؛ حتی می‌توان گفت چنین تحرکی نوعی شرط لازم برای انجام این حمله به‌شمار می‌رود.

وی توضیح داد که برخی از تأسیسات نظامی مهم ایران و همچنین پایگاه‌های موشکی این کشور در پناهگاه‌های زیرزمینی و غارهای بزرگ واقع شده‌اند؛ این مراکز نظامی با طراحی‌های ویژه‌ای تقویت شده‌اند و استفاده از مهمات متعارف رهاشونده از هوا یا تسلیحات هدایت‌شونده دقیق، تأثیرگذاری محدودی در انهدام آن‌ها دارد. به گفته او، به‌کارگیری بمب‌افکن‌های راهبردی سنگین که حامل تسلیحات تخصصی‌تری مانند بمب سنگرشکن GBU‒۵۷ هستند، قدرت تخریبی بسیار بیشتری خواهد داشت.

ژانگ افزود: «در جریان عملیات چکش نیمه‌شب ارتش آمریکا در سال گذشته، نیروهای آمریکایی ابتدا با استفاده از جنگنده‌های رادارگریز، سامانه‌های پدافند هوایی ایران را سرکوب کردند و سپس بمب‌افکن‌های رادارگریز B‒۲ را برای بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران به‌کار گرفتند؛ این تاکتیک واقعاً مشکلات قابل‌توجهی برای ایران ایجاد کرد».

بر اساس تجربه‌های پیشین از مأموریت‌های تهاجمی بمب‌افکن‌های رادارگریز B‒۲ در مسیر خاورمیانه، این هواپیماها یا با پشتیبانی هواپیماهای سوخت‌رسان، مستقیماً از خاک اصلی آمریکا به پرواز درآمده و مأموریت خود را علیه اهدافی در ایران انجام داده‌اند، یا از مسیر دیگری استفاده کرده‌اند؛ بدین معنا که ابتدا در پایگاه نظامی دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند مستقر شده و سپس این پایگاه را به‌عنوان نقطه اتکا برای اجرای حملات خود در خاورمیانه به کار گرفته‌اند.

خبرگزاری رویترز در گزارشی که در ماه مه سال گذشته منتشر شد، اعلام کرده بود که وزارت دفاع آمریکا در ماه مارس همان سال، تا ۶ فروند بمب‌افکن B‒۲ را به پایگاه نظامی دیه‌گو گارسیا اعزام کرده و از این هواپیماها برای اجرای یک کارزار بمباران یک‌ماهه علیه نیروهای انصارالله یمن استفاده کرده است.

«اگر ایالات متحده قصد آغاز اقدام نظامی علیه ایران را داشته باشد، پایگاه دیه‌گو گارسیا واقعاً مکانی ایده‌آل برای استقرار بمب‌افکن‌های B‒۲ به‌شمار می‌رود».

ژانگ جون‌شه در توضیح این موضوع گفت که پایگاه دیه‌گو گارسیا یکی از معدود پایگاه‌های نظامی فراسرزمینی ارتش آمریکا است که توانایی میزبانی و استقرار بمب‌افکن‌های رادارگریز B‒۲ را دارد. این پایگاه در فاصله‌ای نزدیک به چهار هزار کیلومتر از ایران قرار گرفته و در محدوده شعاع عملیاتی بمب‌افکن‌های B‒۲ واقع می‌شود.

با توجه به این‌که برد بیشینه موشک «خرمشهر‒۴» ایران که در حال حاضر دوربردترین موشک ایران محسوب می‌شود، حدود بیش از دو هزار کیلومتر است، این پایگاه همچنین می‌تواند از خطر هدف قرار گرفتن توسط موشک‌های ایرانی در امان بماند.

وی افزود: افزون بر این، برخی کشورهای خاورمیانه اعلام کرده‌اند که اجازه نخواهند داد آمریکا از پایگاه‌های نظامی مستقر در خاک آن‌ها برای اجرای عملیات نظامی علیه ایران استفاده کند؛ از این رو، نقش «نقطه اتکا» یا «پایگاه محوری» دیه‌گو گارسیا برای ارتش آمریکا بیش از پیش برجسته شده است.

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای ثبت‌شده در تاریخ‌های ۱۷ و ۲۶ ژانویه که خبرنگار گلوبال تایمز به آن‌ها دست یافته است، در بازه زمانی اخیر، پایگاه دیه‌گو گارسیا تنها میزبان دو فروند هواپیمای ترابری C‒۱۷ بوده و نشانه‌ای از افزایش یا تغییر چشمگیر در استقرار نیروها و تجهیزات نظامی در این پایگاه مشاهده نمی‌شود.

تصویر ماهواره‌ای پایگاه دیه‌گو گارسیا ثبت‌شده در ۲۷ دی

تصویر ماهواره‌ای پایگاه دیه‌گو گارسیا ثبت‌شده در ۶ بهمن

ژانگ جون‌شه همچنین معتقد است که علاوه بر بمب‌افکن‌های راهبردی، چگونگی استقرار نیروهای عملیات ویژه و سامانه‌های پدافند هوایی و ضد موشکی ارتش آمریکا در خاورمیانه―به‌ویژه تقویت توان دفاع موشکی―نیز می‌تواند به‌عنوان یکی از شاخص‌ها برای ارزیابی این موضوع تلقی شود که آیا آمریکا در نهایت دست به اقدام نظامی خواهد زد یا نه.

او در این‌باره گفت: «ایران از شمار زیادی موشک‌های بالستیک و پهپادهای تهاجمی برخوردار است و در صورت شلیک گسترده و هم‌زمان، این توان می‌تواند برای پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه و همچنین سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل دردسرساز شود. اگر ارتش آمریکا واقعاً مصمم به اقدام نظامی علیه ایران باشد، به‌طور طبیعی باید از پیش تدابیر لازم را بیندیشد و متناسب با آن، استقرار نیروهای دفاعی در نقاط حساس را تقویت کند؛ برای مثال، با افزایش استقرار سامانه‌های پدافند موشکی تاد.

خبرگزاری تسنیم ایران در تاریخ ۹ بهمن گزارش داد که بنا بر دستور فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، هزار فروند پهپاد راهبردی در همان روز به‌طور رسمی وارد چرخه عملیاتی نیروهای مسلح این کشور شده‌اند.

در همین حال، روزنامه وال‌استریت ژورنال در مقاله‌ای که در تاریخ ۸ بهمن منتشر شد، تحلیل کرد که پس از حملات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در خرداد، اگرچه اسرائیل ضربات سنگینی به ارتش ایران وارد کرد، اما هزاران فروند موشک بالستیک ایران عملاً سالم باقی مانده‌اند؛ موضوعی که این کشور را همچنان قادر می‌سازد خسارات واقعی و قابل‌توجهی به آمریکا و متحدان آن در خاورمیانه وارد کند. برآوردها نشان می‌دهد ایران حدود ۲۰۰۰ فروند موشک بالستیک میان‌برد در اختیار دارد که برد آن‌ها برای پوشش پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه و حتی سرزمین‌های تحت کنترل اسرائیل کافی است.

سُن دِ‌گانگ: «نکته قابل توجه این است که ایران به‌وضوح در حال درس گرفتن از تجربه درگیری ماه ژوئن سال گذشته است».

سُن دِ‌گانگ(孙德刚)، رئیس مرکز مطالعات خاورمیانه دانشگاه فودان، در تاریخ ۱۰ بهمن در گفت‌وگو با خبرنگار گلوبال تایمز با بیان این مطلب گفت: در آن مقطع، اسرائیل با بهره‌گیری از پوشش مذاکرات هسته‌ای میان آمریکا و ایران، حمله‌ای غافلگیرانه را ترتیب داد که ایران را در وضعیت غافلگیری کامل قرار داد؛ اما اکنون ایران به‌خوبی متوجه شکل‌گیری فضای جنگی شده و از پیش آمادگی‌های دفاعی گسترده‌ای را تدارک دیده است. به گفته او، در چنین شرایطی، تلاش مجدد آمریکا و اسرائیل برای اجرای یک حمله ناگهانی و غیرمنتظره، با دشواری بسیار بیشتری مواجه خواهد شد.

کارشناسان: تکرار «الگوی ونزوئلا» در ایران با دشواری‌های جدی روبه‌روست

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در تاریخ ۸ بهمن به وقت محلی، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که ناوگانی به رهبری ناو هواپیمابر لینکلن در حال حرکت به‌سوی ایران است؛ ناوگانی که به گفته او حتی از نیروی دریایی اعزام‌شده به ونزوئلا نیز بزرگ‌تر است. ترامپ در این پیام نوشت: «همان‌گونه که در برخورد با ونزوئلا عمل شد، این ناوگان در هر لحظه در حالت آمادگی کامل قرار دارد، آماده است و توانایی آن را دارد که مأموریت خود را به‌سرعت به انجام برساند و در صورت لزوم، حتی از زور استفاده کند».

شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان آمریکا بلافاصله در گزارشی اعلام کرد که ترامپ ظاهراً اقدام نظامی احتمالی علیه ایران را با اقدامات خود علیه ونزوئلا در یک سطح قرار داده است. با این حال، دو مقام آمریکایی به سی‌ان‌ان گفته‌اند که ترامپ به‌خوبی آگاه است آغاز یک حمله نظامی علیه ایران، به‌مراتب دشوارتر از اجرای یک عملیات پنهانی علیه ونزوئلا خواهد بود. اگرچه توان نظامی ایران به‌طور کلی از آمریکا ضعیف‌تر است، اما قابلیت‌های نظامی این کشور همچنان موجب می‌شود وارد آوردن یک ضربه قاطع از سوی ارتش آمریکا با پیچیدگی‌های جدی همراه باشد. افزون بر این، برخلاف کاراکاس―پایتخت ونزوئلا―که در نزدیکی سواحل قرار دارد، تهران چندین ساعت با خط ساحلی فاصله دارد و همین موضوع، چالش‌های متفاوتی را برای اجرای عملیات نظامی در این شهر ایجاد می‌کند.

سُن دِ‌گانگ در این‌باره اظهار داشت: «در مورد ونزوئلا، تمرکز اصلی صرفاً بر کنترل اجباری رئیس‌جمهور مادورو بود، اما ساختار قدرت در ایران بر محور یک فرد شکل نگرفته است؛ بنابراین صرفاً با هدف قرار دادن چند چهره کلیدی، نمی‌توان پایه‌های نظام حاکم را متزلزل کرد».

وی افزود که در سناریوهای مورد نظر ارتش آمریکا، اهداف احتمالی حمله در سه دسته اصلی تعریف شده‌اند: نخست، هسته اصلی روحانیت حاکم به رهبری رهبر عالی جمهوری اسلامی؛ دوم، ده‌ها نفر از مقامات کلیدی نظامی و سیاسی، از جمله رئیس ستاد کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرماندهان ارشد نیروهای مسلح؛ و سوم، انبارها، کارخانه‌های تولید و سکوهای پرتاب موشک‌های بالستیک و پهپادها، به‌همراه تأسیسات هسته‌ای و سایر تجهیزات و زیرساخت‌های راهبردی. هدف از این حملات نقطه‌ای، تضعیف توان رزمی و قدرت محوری ایران عنوان شده است.

با این حال، به گفته سُن دِ‌گانگ، از منظر عملیاتی، تلاش آمریکا برای سرنگونی نظام سیاسی کنونی ایران از طریق چنین اقداماتی به‌هیچ‌وجه کار ساده‌ای نیست. برای دستیابی به این هدف، اعزام نیروهای زمینی امری اجتناب‌ناپذیر خواهد بود؛ موضوعی که با دکترین مورد تأکید ترامپ مبنی بر «مداخله هوایی، بمباران سنگین و عدم تماس مستقیم» در تضاد قرار دارد. او در پایان تأکید کرد: «از این رو، هدف اصلی آمریکا در این مقطع احتمالاً بیش از هر چیز، تضعیف قدرت و ظرفیت‌های نظام جمهوری اسلامی ایران خواهد بود».

«تاب‌آوری ملی‌ که ایران در روند تقابل طولانی‌مدت با آمریکا شکل داده، در کنار شرایط ژئوپلیتیکی این کشور که از سرزمین اصلی آمریکا فاصله زیادی دارد، باعث می‌شود ایالات متحده نتواند به‌سادگی الگوی ونزوئلا را در ایران تکرار کند».

لیو ژونگ‌ مین(刘中民)، استاد مؤسسه مطالعات خاورمیانه دانشگاه مطالعات بین‌المللی شانگهای، در گفت‌وگو با گلوبال تایمز با بیان این دیدگاه افزود که بدون اعزام نیروهای زمینی، احتمال آن‌که آمریکا بتواند به‌طور کامل نظام سیاسی کنونی ایران را سرنگون کند، بسیار اندک است.

وی در ادامه تصریح کرد که حتی در صورت اجرای حملات هوایی یا عملیات ویژه برای هدف قرار دادن رهبران عالی‌رتبه ایران نیز، تحقق «تغییر رژیم» بعید به نظر می‌رسد. از منظر نیروهای مخالف، چه مخالفان داخلی در ایران و چه وارثان در تبعیدِ دودمان پیشین پهلوی که در آمریکا اقامت دارند، هیچ‌یک قادر نیستند برای آمریکا یک نیروی جایگزین مؤثر و قابل اتکا در برابر نظام فعلی ایران فراهم کنند؛ موضوعی که دشواری تلاش آمریکا برای سرنگونی حکومت ایران از طریق ضربات محدود یا عملیات موسوم به «قطع سر» را بیش از پیش افزایش می‌دهد.

لیو ژونگ ‌مین همچنین تأکید کرد که هرچند نمی‌توان به‌طور کامل احتمال آن را رد کرد که آمریکا با اجرای یک عملیات افراطیِ ترور موجب فرو رفتن ایران در وضعیت آشوب و بی‌ثباتی شود، اما چنین سناریوی مهارناپذیری به‌احتمال زیاد آن چیزی نیست که واشنگتن مایل به دیدنش باشد.

در همین ارتباط، شبکه تلویزیونی سی‌ان‌ان آمریکا در گزارشی که در تاریخ ۸ بهمن منتشر شد، اعلام کرد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در همان روز اذعان کرده است که وضعیت ایران به‌مراتب پیچیده‌تر است. روبیو در سخنانی درباره امکان سرنگونی نظام سیاسی ایران گفت: «ما درباره حکومتی صحبت می‌کنیم که مدت زمان بسیار طولانی‌ وجود داشته است».

سُن دِگانگ بر این باور است که در صورت هدف قرار گرفتن ایران از سوی آمریکا و اسرائیل، عزم و شدت پاسخ متقابل ایران به‌مراتب فراتر از گذشته خواهد بود.

به گفته او، در مقایسه با واکنش‌های عمدتاً نمادین ایران در جریان درگیری خرداد، این‌بار رهبران ایران―از عالی‌ترین مقام کشور گرفته تا رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه―همگی پیام‌های قاطع و سخت‌گیرانه‌ای مخابره کرده‌اند. آن‌ها به‌خوبی آگاهند که در صورت عدم پاسخ قاطع، نظام سیاسی ممکن است با خطر سرنگونی روبه‌رو شود و منافع حیاتی کشور با تهدیدی مرگبار مواجه گردد.

وی افزود که اهداف احتمالی پاسخ ایران احتمالاً روشن‌تر و دامنه آن گسترده‌تر خواهد بود؛ به‌گونه‌ای که دیگر به حملات انتخابی و نمادین محدود نمی‌شود، بلکه ممکن است مستقیماً اشخاص کلیدی و زیرساخت‌ها و تأسیسات راهبردی طرف مقابل را هدف قرار دهد.

در مقابل، لیو ژونگ‌ مین معتقد است که راهبرد آمریکا در خاورمیانه همچنان بر محور «کاهش تعهد و عقب‌نشینی کنترل‌شده» استوار است؛ به‌طوری که واشنگتن تلاش می‌کند از گرفتار شدن در یک جنگ طولانی‌مدت پرهیز کرده و مانع از آن شود که یک جنگ فراگیر در خاورمیانه، این کشور را در باتلاقی غیرقابل خروج گرفتار کند.

او همچنین اشاره کرد که نسخه جدید گزارش راهبرد امنیت ملی آمریکا نیز به‌صراحت بر کاهش سرمایه‌گذاری و حضور در خاورمیانه، عدم ایفای نقش تأمین‌کننده «کالاهای عمومی» برای این منطقه و واگذاری مسئولیت‌های بیشتر به متحدان تأکید دارد. به گفته لیو، همین انتخاب‌های راهبردی نشان می‌دهد که احتمال آن‌که دولت ترامپ به‌سوی آغاز یک جنگ بلندمدت علیه ایران حرکت کند، چندان بالا نیست.

پایان/